आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

ब्रह्मचारिनियमः ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । २३ प्रकृतः, तथापि न्यायसाम्याच्छिष्यस्यापि विप्रवासे भविष्यति ॥ ४२ ॥ अथ ब्रह्मचारिणो यज्ञं विधातु हविरादीनि सम्पादयति— भैक्षं हविषा संस्तुतं तत्राऽऽचार्यो देवतार्थे ॥ ४३ ॥ भैक्षं हविष्येन सस्तुतं कीर्तितम् । तत्र तस्मिन् हविषि आचार्यो देवतार्थे देवताकार्ये तत्प्रीत्यर्थत्वात्तस्य ॥ ४३ ॥ आहवनीयार्थे च ॥ ४४ ॥ तस्य जाठराग्नौ हूयमानत्वात् ॥ ४४ ॥ तं भोजयित्वा ॥ ४५ ॥ इति प्रथमप्रश्ने तृतीया कण्डिका । यदुच्छिष्टं प्राश्नाति ॥ १ ॥ अनुवादेषु सर्वत्र विधिः कल्प्यते । तं भोजयेत् । भोजयित्वा तस्योच्छिष्टं प्राश्नीयात् प्राश्नाति । शकारोऽपाठश्छन्दसो वा, 'शादि'ति श्चुत्वप्रतिषेधात् ॥ ४५ ॥ १ ॥ हविरुच्छिष्टमेव तत् ॥ २ ॥ इडाभक्षणादिस्थानीयमित्यर्थः ॥ २ ॥ यदन्यानि द्रव्याणि यथालाभमुपहरति दक्षिणा एव ताः ॥ ३ ॥ यदन्यानि द्रव्याणि गवादीनि भिक्षाचरणे लब्धानि समिदादीनि च स्वयमाहृतानि यथालाभमुपहरति दक्षिणा एव ताः। दक्षिणासामानाधिकरण्या- त्ता इत्युक्तम् ॥ ३ ॥ स एष ब्रह्मचारिणो यज्ञो नित्यप्रततः ॥ ४ ॥ स एष एवंभूतो यज्ञः ब्रह्मचारिणो नित्यं प्रतायते । एवं कुर्वता ब्रह्मचा रिणा यज्ञ एव नित्यं क्रियत इत्यर्थः ॥ ४ ॥ न चास्मै श्रुतिविप्रतिषिद्धमुच्छिष्टं दद्यात् ॥ ५ ॥ अस्मै शिष्याय आचार्यः श्रुतिविप्रतिषिद्ध शास्त्रविप्रतिषिद्धमुच्छिष्टं न दद्यात् ॥ ५ ॥