आश्वलायन गृह्यसूत्र (अनाविला टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

नवमः खण्डः] अनाविलोपेताम् । ४५

यस्मिन्नग्नौ पशुः श्रप्यते स शामित्रः । तस्यायतनं करोति । क । उत्तरतोऽग्नेरौपासनस्य कृत्वायतनं पशुं पाययैति उदकपानं कारयति । पाययित्वा तत आप्लावयति स्नापयति । ततोऽग्नेः पुरस्तात् प्रत्यङ्मुखमवस्थापयति । ततोऽग्निं दूतमिति द्वाभ्यां हुत्वा सपलाशया सपर्णायार्द्रशाखया अशुष्कशाखया पश्चात् पृष्ठभागे पशुमुपस्पृशेद् अन्वारभेत अमुष्मै त्वेति मन्त्रेण । अदःशब्दस्य स्थाने देवतानिर्देशश्चतुर्थ्या । 'अग्निं दूतं वृणीमहे' 'अग्निं दूतं पुरो दधे' 'अग्निं दूतं प्रति यदब्रवीत ने'त्यनेकसंभवेऽपर्याद्यस्य ग्रहणं हीनपादग्रहणात् । सूक्तादौ हीनपादग्रहणं दृष्टम् । यद्येवं द्वाभ्यां सूक्ताभ्यां होमः प्राप्नोति । भविष्यति । यत्र सूक्तादिग्रहणेनैकं सूक्तमिच्छति, करोति तत्र यत्नम् । तद्यथा—'उपप्रयन्त' इति सूक्ते 'इमे विप्रस्ये'ति सूक्ते इति । तस्मादृग्भ्यां द्वाभ्यां होमः ॥ २ ॥

व्रीहियवमतीभिरद्भिः पुरस्तात् प्रोक्षत्यमुष्मै त्वा जुष्टं प्रोक्षामीति ॥ ३ ॥

व्रीहीन् यवांश्चाप्सु प्रक्षिप्य ताभिरद्भिः पुरस्तादग्रतः प्रोक्षति मन्त्रेणोद्दिष्टदेवतेन ॥ ३ ॥

---

१. 'शामित्रो नामाग्निः यस्मिन् पशुः श्रप्यते । तस्या' ग. घ. पाठः.
२. 'तन्त्रगं प' क. पाठः.
३. 'यित्वा उ' ग. पाठः
४. 'ति पानीयं तत्राप्ला' ख. पाठः.
५. 'त्वा पशुमाप्ला' ग. पाठः.
६. 'ति । अवस्थाप्य ततोऽग्निं',
७. भ्यां जुहोति । हु' ग. घ. पाठः.
८. 'प्यन्यस्याग्र' घ. पाठः.
९. 'ति अमुष्मै त्वा जुष्टं प्रोक्षामीत्यनेन मन्त्रेण । नामनिर्देशः पूर्ववत् ॥' क. ख. पाठः.