आयुर्वेद प्रकाश (माधव उपाध्याय - रसशास्त्र, पारद शोधन व धातु भस्म निर्माण सटीक)

१८० आयुर्वेदremote? आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [ अध्यायः सितशोणपीतकृष्णाश्छाया नीले क्रमादिमाः कथिताः । विप्रादिवर्णसिद्धयै धारणमस्यापि वज्रवत्फलवत् ॥ १२१ ॥ अस्त्यानचन्द्रिकास्यन्दसुन्दरीक्षीरपूरितम् । यत्पात्रं रञ्जयत्याशु स जात्यो नील उच्यते ॥ १२२ ॥ अथ पुष्परागम् । सच्छायपीतगुरुगात्रसुरङ्गशुद्धं स्निग्धं च निर्मलमतीव सुवृत्तशीतम् । यत्पुष्परागममलं क्षयनाशकारि पुष्णाति कीर्तिमतिशौर्यसुखायुरर्थान् ॥ १२३ ॥ कृष्णविन्द्वङ्कितं त्र्यक्षं धवलं मलिनं लघु । विच्छायं शर्कराङ्गाभं पुष्परागं सदोषकम् ॥ १२४ ॥ घृष्टो निकषपदे यत्पुष्यति यो रागमधिकमात्मीयम् । एष खलु पुष्परागो जात्यस्तथाऽयं परीक्षकैरुक्तः ॥१२५॥ पुष्परागं गुरु स्निग्धं स्वच्छं स्थूलं समं मृदु । कर्णिकारप्रसूनाभं मसृणं शुभमष्टधा ॥ १२६ ॥ पुष्परागं विषच्छर्दिकफवाताग्निमान्द्यनुत् । कुष्ठार्शोदाहशमनं दीपनं लघु पाचनम् ॥ १२७ ॥ अथ सर्वेषां समुच्चितं लक्ष्म— श्यामः स्यादिन्द्रनीलस्त्वतिमसृणतनुश्चाथ गारुत्मतः स्या- नीलच्छायोऽतिदीप्तोऽप्यथ मिहिरमणिः सूर्यतप्तोऽग्निमुक्स्यात् । चन्द्रांशुस्पर्शतोऽम्भः स्रवति शशिमणिः पुष्परागस्तु पुष्प- प्रख्यः श्रीवज्रमुच्चैर्घनसमभिहतं संविशेल्लोहपिण्डे ॥ १२८ ॥ वैडूर्यं यद्विडालेक्षणरुचि गदितं स्याच्च गोमेदरत्नं गोमूत्राभं विधूमज्वलदनलनिभं पद्মরাगं वदन्ति । मुक्ताशङ्खप्रवालं सरिदधिपतिजं विश्वविख्यातमेत- द्राजावर्तं तु पीतारुणमृदुसुरभिक्षोणिभागोत्थमाहुः१२९