आयुर्वेद प्रकाश (माधव उपाध्याय - रसशास्त्र, पारद शोधन व धातु भस्म निर्माण सटीक)

४० आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [अध्यायः आरं तारं समं कृत्वा मृतवङ्गं नियोजयेत् । एकादशविभागेन भवेत्तारं न संशयः ॥ २८९ ॥ एषा राजवती विद्या पुत्रस्यापि न कथ्यते । इति राजवतीविद्या ॥ पारदष्टङ्क एकः स्याद्दिपलं पीतखर्परम् ॥ २९० ॥ मर्दयेत्सुदृढं तावद्रसो यावद्विलीयते । पुनर्जम्बीरनीरेण गुडेन च समन्वितम् ॥ २९१ ॥ शोषयेच्चातपे पिष्ट्वा श्लक्ष्णं कृत्वा च धार्यते । अर्कदुग्धस्य दातव्या भावनास्ता यथा तथा ॥ २९२ ॥ अस्य कल्कस्य सिद्धस्य भाग एकश्च टङ्कणः । ताम्रं भागत्रयं दत्त्वा धाम्यतामन्धमूषया ॥ २९३ ॥ सुवर्णं दिव्यतेजः स्यात्कुङ्कुमादतिरिच्यते । इति हेमवती विद्या ॥ शाकवृक्षस्य निर्यासं पलमात्रं समानयेत् ॥ २९४ ॥ शिग्रुबीजस्य चूर्णस्य रसेन परिमर्दयेत् । पलमात्रं च शुल्वस्य पत्रं सूक्ष्मं निधापयेत् ॥ २९५ ॥ बहुशो लेपितं कृत्वा घर्मं दत्त्वा पुनः पुनः । पश्चात्तद्धाम्यते पत्रं शुल्वं हेम प्रजायते ॥ २९६ ॥ इति हेमवती विद्या ॥ पारदः सीसको गन्धः कुनटीत्येतच्चतुष्टयम् । बीजपूराम्भसा पिष्ट्वा गाढं दिनचतुष्टयम् ॥ २९७ ॥ अथ सूक्ष्माणि पत्राणि तानि तारस्य लेपयेत् । बीजपूररसेनेतान्यतिमात्रेण तावता ॥ २९८ ॥ एकाधिका भवेत्पत्रभावना चात्र विंशतिः । विशोष्यावर्तयेत्तारं भवेत्तारस्य काञ्चनम् ॥ २९९ ॥ इति हेमवती ॥ १ 'चात्र' ग. ।