बौधायन धर्मसूत्र (विवरण टीका व हिन्दी अनुवाद)
Baudhayana Dharmasutra Hindi
महर्षि बौधायन द्वारा
स्रोत: Baudhayana Dharmasutram with Vivarana & Hindi Translation by Dr. Umesh Chandra Pandey (उद्गम)
पृष्ठ 380, कुल 486 में से
संदर्भ में पढ़ें३२८ बौधायन-धर्मसूत्रम् [ यावकव्रतम्
महापातकसंयुक्तं दारुणं राजकिल्विषम् । बालवृत्तमधर्मं च सर्वं पुनथ मे यवाः ॥ ८ ॥
**अनु०—**महापातक के घोर पाप को, राजा की सेवा में किए गए पाप को, बालकों या वृद्धों के प्रति किए गए अन्याय या अधर्म को—इन मेरे सभी पापों को, हे यवो, तुम पवित्र करो ॥ ८ ॥
दारुणं क्रूरं तत्पूर्वोत्तराभ्यां सम्बध्यते । राजकिल्विषं राजसेवानिमित्तम् । बालवृत्तं बालैःकृतं अज्ञानकृतं वा । अधर्मः पापम् । स एव सर्वत्र विशेष्य-भूतः ॥ ८ ॥
सुवर्णस्तैन्यमव्रत्यमयाज्यस्य च याजनम् । ब्राह्मणानां परीवादं सर्वं पुनथ मे यवाः ॥ ९ ॥
**अनु०—**सुवर्ण की चोरी का पाप, व्रत के भङ्ग का पाप, जिसका यज्ञ नहीं कराना चाहिए उसका यज्ञ कराने का पाप, ब्राह्मण की निन्दा करने का पाप—मेरे इन सभी पापों को, हे यवों, तुम पवित्र करो ॥ ९ ॥
अव्रत्यं नियमलोपकृतम् । ऋज्वन्वयत् ॥ ९ ॥
गणान्नं गणिकान्नं च शूद्रान्नं श्राद्धसूतकम् । चोरस्यान्नं नवश्राद्धं सर्वं पुनथ मे यवा इति ॥ १० ॥
**अनु०—**अनेक व्यक्तियों के समूह द्वारा दिए गए अन्न को, वेश्या और शूद्र के अन्न को या श्राद्ध और जन्म संबन्धी सूतक के समय दिये गए अन्न के भक्षण के पाप को चोर के अन्न का तथा नवश्राद्ध के अन्न के भक्षण का पाप, मेरे इन सभी पापों को, हे यवों, पवित्र करो ॥ १० ॥
गणान्नं गणाय गणेन वा सङ्कल्पितम् । श्राद्धं पितृभ्यः सङ्कल्पितम् । सूतकं तत्सम्बन्ध्यन्नम् । नवश्राद्धमेकोद्दिष्टान्नम् । परगृहविषयं सङ्कल्पाविषयम-भोज्यमेतत् । एते मन्त्रा वामदेवऋर्षा अनुष्टुप्छन्दसः यवदेवत्याश्च द्रष्टव्याः॥१०॥
अप्यमाणे त्वयं विशेषः—
अप्यमाणे रक्षां कुर्यात् ॥ ११ ॥
**अनु०—**जिस समय जो पकाये जा रहे हों उस समय उसकी रक्षा करे ॥११॥
स्थाल्यां कृष्णायसादि प्रतिमुञ्चेदित्यर्थः ॥ ११ ॥
तत्रैते मन्त्राः—
नमो रुद्राय भूताधिपतये द्यौश्शान्ता ॥ १२ ॥