बौधायन शुल्बसूत्रम् (आचार्य बौधायन - प्राचीन वैदिक रेखागणित, ज्यामिति एवं वेदी-निर्माण सटीक)

२२ शुल्बसूत्रम् [ प्रथमो- चेदस्ति तदपि तत्रैव “नानाचतुरश्रे समस्यन्निति” न्यायेन योजयेत् ॥ ४२ ॥ अपिचेति । दीर्घचतुरस्रं कृत्वा यदतिशिष्यते अनन्तर्भूतं भवति यत् क्षेत्रं तदितरत्र दीर्घचतुरस्रस्य पूर्वपार्श्वे पश्चिमपार्श्वे चोपद्दध्यात् ॥ ४२ ॥ [ इति समचतुरश्रस्य दीर्घचतुरश्रकरणे प्रकारान्तरम् । ] दीर्घचतुरश्रं समचतुरश्रं चिकीर्षंस्तिर्यङ्मानीं करणीं कृत्वा शेषं द्वेधा विभज्य पार्श्वयोर्विपर्यस्येतरत्रोपद्दध्यात् । खण्डमावा- पेन तत्संपूरयेत् । तस्य निर्हार उक्तः ॥ ४३ ॥ दीर्घचतुरश्रमिति । दीर्घचतुरश्रस्य तिर्यङ्मानीं करणीं कृत्वा दीर्घचतुरश्रान्न्यूनं ह्रस्वचतुरश्रं कृत्वा यदतिशिष्यते तं द्वेधा विभज्य विपर्यस्य पार्श्वयोरुपसंदध्यात् । दीर्घचतुरस्रस्य तिर्यङ्मान्यापच्छ