भारतकोश
भविष्य पुराण

भविष्य पुराण

Bhavishya Purana

महर्षि वेदव्यास द्वारा

स्रोत: Gita Press Gorakhpur · Gita Press Gorakhpur (उद्गम)

DevanagariHindipublished654 पृष्ठ

पृष्ठ 214, कुल 654 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 214
  • ब्राह्मपर्व *

२०३

‘परमश्रेष्ठ कृतिका, वरानना रोहिणी, मृगशिरा, आर्द्रा, पुनर्वसु, पुष्य तथा आश्लेषा (पूर्व दिशामें रहनेवाली) ये सभी नक्षत्र-मातुकाएँ सूर्याचनमें रत हैं और प्रभा-मालासे विभूषित हैं। मघा, पूर्वा तथा उत्तराफाल्गुनी, हस्त, चित्रा, स्वाती, विशाखा—ये दक्षिण दिशाका आश्रय ग्रहण कर भगवान् सूर्यकी पूजा करती रहती हैं। आकाशमें उदित होनेवाली ये नक्षत्र-मातुकाएँ आपको शान्ति प्रदान करें। पश्चिम दिशामें रहनेवाली अनुराधा, ज्येष्ठा, मूल, पूर्वाषाढा तथा उत्तराषाढा, अभिजित् एवं श्रवण—ये नक्षत्र-मातुकाएँ निरन्तर भगवान् भास्करकी पूजा करती रहती हैं, ये आपको वर्धनशील ऐश्वर्य एवं शान्ति प्रदान करें। उत्तर दिशामें अवस्थित धनिष्ठा, शतभिष, पूर्व तथा उत्तरभाद्रपद, रेवती, अश्विनी एवं भरणी नामकी नक्षत्र-मातुकाएँ नित्य सूर्यकी पूजा करती रहती हैं, ये आपको नित्य वर्धनशील ऐश्वर्य एवं शान्ति प्रदान करें।

पूर्व दिशामें अवस्थित तथा भगवान् सूर्यके चरणकमलोंमें भक्तिपूर्वक आराधना करनेवाली मेष, सिंह और धनु राशियाँ आपको नित्य शान्ति प्रदान करें। दक्षिण दिशामें स्थित रहनेवाली, भगवान् सूर्यकी अर्चना करनेवाली वृष, कन्या तथा मकर राशियाँ परमा भक्तिके साथ आपको शान्ति प्रदान करें। पश्चिम दिशामें स्थित एवं निरन्तर ग्रहनायक भगवान् आदित्यकी आराधना करनेवाली मिथुन, तुला तथा कुम्भ राशियाँ आपको नित्य शान्ति प्रदान करें। [कर्क, वृश्चिक तथा मीन राशियाँ जो उत्तर दिशामें स्थित रहती हैं तथा भगवान् सूर्यकी भक्ति करती हैं, आपको शान्ति प्रदान करें।]

भगवान् सूर्यके अनुग्रहसे सम्पन्न ध्रुव-मण्डलमें रहनेवाले सप्तर्षिगण आपको शान्ति प्रदान करें। कश्यप, गाल्व, गार्ग्य, विश्वामित्र, दक्ष, वसिष्ठ, मार्कण्डेय, क्रतु, नारद, भृगु, आत्रेय, भारद्वाज, वाल्मीकि, कौशिक, वात्स्य, शाकल्य, पुनर्वसु

एते दैत्या महात्मानः सूर्यभावेन भाविताः । तुष्टिं बलं तथाऽरोग्यं प्रयच्छन्तु सुररायः ॥ वैरोचनो हिरण्याक्षस्तुर्वसुश्च सुलोचनः । मुचुकुन्दो मुकुन्दश्च दैत्यो रैवतकस्तथा ॥ भावेन परमेणैव यजन्ते सततं रविम् । सततं च शुभ्रात्मानः पुष्टिं कुर्वन्तु ते सदा ॥ दैत्यपत्न्यो महाभागो दैत्यानां कन्यकाः शुभाः । कुमार ये च दैत्यानां शान्तिं कुर्वन्तु ते सदा ॥ आरुहेन शरीरेण रक्तान्तायतलोचनाः । महाभागः कृताटोपाः शङ्खाद्याः कृतलक्षणाः ॥ अनन्तो नागराजेन्द्र आदित्याराधने रतः । महापापविषं हत्वा शान्तिमाशु करोतु ते ॥ अतिपीतेन देहेन विस्फुरद्भोगसम्पदा । तेजसा चातिदीप्तेन कृतस्वस्तिकलाञ्छनः ॥ नागराट् तक्षकः श्रीमान् नागकोट्या समन्वितः । करोतु ते महाशान्तिं सर्वदोषविषापहाम् ॥ अतिकृष्णेन वर्णेन स्फुरिताधिकमस्तकः । कण्ठरेखात्रयोपेतो घोरदंष्ट्रायुभोद्यतः ॥ कर्काटको महानागो विषदर्पबलान्वितः । विपशस्त्राग्निनसंतापं हत्वा शान्तिं करोतु ते ॥ पद्मवर्णः पद्मकान्तिः फुल्लपद्मायतेक्षणः । ख्यातः पद्मो महानागो नित्यं भास्करपूजकः ॥ स ते शान्तिं शुभं शीघ्रमचलं सम्प्रयच्छतु । श्यामेन देहभारेण श्रीमत्कमललोचनः ॥ विषदर्पबलोन्मत्तो ग्रीवायां रेखयान्वितः । शङ्खपालश्रिया दीप्तः सूर्यपादाब्जपूजकः ॥ महाविषं गरश्रेष्ठं हत्वा शान्तिं करोतु ते । अतिगिरेण देहेन चन्द्रार्धकृतशेखरः ॥ दीपभागे कृताटोपशुभलक्षणलक्षितः ।

कुलिको नाम नागेन्द्रो नित्यं सूर्यपरायणः । अग्रहृत्य विषं घोरं करोतु तव शान्तिकम् ॥ अन्तरिक्षे च ये नागा ये नागाः स्वर्गसंस्थिताः । गिरिकन्दरदुर्गेषु ये नागा भुवि संस्थिताः ॥ पाताले ये स्थिता नागाः सर्वे यत्र समाहिताः । सूर्यपादाचनसक्ताः शान्तिं कुर्वन्तु ते सदा ॥ नागिन्यो नागकन्याश्च तथा नागकुमारकाः । सूर्यभक्ताः सुमनसः शान्तिं कुर्वन्तु ते सदा ॥ य इदं नागसंस्थानं कीर्तयेच्छृणुयात् तथा । न तं सर्पा विहिंसन्ति न विषं क्रमते सदा ॥

(ब्राह्मपर्व १७९ । १—४४)

In Public Domain. Digitized by Sarvagya Sharda Peeth