बीजगणितम् (भास्कराचार्य द्वितीय - प्राचीन भारतीय समीकरण एवं बीजगणित सूत्र सटीक)

अव्यक्तवर्गादिसमीकरणम् । ६५ यावव १ राशिवर्गवर्ग ऊनितो जात = यावव १ याव २ं या ४०० । अयं रूपोनायुतसम इति समशोधने कृते जातौ पक्षौ यावव १ याव २ या ४०० रू ० । यावव ० याव ० या ० रू ९९९९ । अत्राद्यपक्षे किल यावत्तावच्चतुःशतीं रूपाधिकां प्रक्षिप्य मूलं लभ्यते परं तावति क्षिप्ते नान्यपक्षस्य मूलमस्ति एवं क्रिया न निर्व- हत्यतोऽत्र स्वबुद्धिः । इह पक्षयोर्यावत्तावद्वर्गचतुष्टयं यावत्ताव- चतुःशतीं रूपं च प्रक्षिप्य मूले याव १ या ० रू १ । याव ० या २ रू १०० । पुनरनयोः समीकरणेन प्राग्वल्लुब्धं यावत्तावन्मानम् ११ । इत्यादि बुद्धिमता ज्ञेयम् । उदाहरणम् । वनान्तराले प्लवगाष्टभागः संवर्गितो चलति जातरागः । फूत्कारनादप्रतिनाददृप्तो दृष्टा गिरौ द्वादश ते कियन्तः ॥ ८ ॥ अत्र कपियूथम् = या १ । अस्याष्टांशवर्गो द्वादशयुतो यूथसम इति पक्षौ { याव १ या ० रू ७६८ । ६४ याव ० या १ रू ० । एतौ समच्छेदीकृत्य छेदगमे शोधने च कृते जातौ पक्षौ याव १ या ६४ं रू ० । याव ० या ० रू ७६ं८ इह पक्षयोर्द्वात्रिंशद्वर्गं १०२४ प्रक्षिप्य मूले या १ रू ३२ं । या ० रू १६ । अत्राद्यपक्षर्णरूपेभ्योऽल्पानि व्यक्तपक्षरूपाणि सन्ति तानि धनमृणं च कृत्वा लब्धं द्विविधं यावत्तावन्मानम् = ४८, १६ । उदाहरणम् । यूथात् पञ्चांशकरसोनो वर्गितो गह्वरं गतः । दृष्टः शाखामृगः शाखामारूढो वद ते कति ॥ ९ ॥ ९