बीजगणितम् (भास्कराचार्य द्वितीय - प्राचीन भारतीय समीकरण एवं बीजगणित सूत्र सटीक)

नवीनप्रक्रमविषयाः । १४९ पुन. २^(३य) = २^(२र) . ∴ ३ य = २ र . ∴ ३ य - २ र = ० ∴ (९ य - २) - (३ - २र) = १० - ० = ६ य = १२ . ∴ य = २, र = ३ ( ५ ) ( √अ )^(य + र) = ( ³√अ )^(र + ल + १) ⎫ ( ³√क )^(य + ल - २) = ( ⁴√क )^(र + ल) ⎬ अत्र य, र, ल एषां ( ⁴√ग )^(२र) = ( ⁶√ग )^(य + र + ल) ⎭ मानानि साध्यन्ते । अ^((य + र)/२) = अ^((र + ल - १)/३) . ∴ (य + र)/२ = (र + ल - १)/३ . ∴ ३ य + ३ र = २ र + २ ल - २ . ∴ ३ य + र - २ ल = - २ । क^((य + ल - २)/३) = क^((र + ल)/४) . ∴ (य + ल - २)/३ =

· १५० बीजगणिते ( ५ ) कोऽसावङ्को यस्य तृतीयसप्तमभागयोर्योगः = २० । उत्तरम् = ४२ । ( ६ ) यदि अ + क = ७, अ . क = १२ तदा अ = ३, क = १२ कथमिति । ( ७ ) ,, य² + र² = ६५, य - र = ३ तदा य = ७, - ४, र = ४, - ७ इति कथम् । ( ८ ) ,, य² + र² = ७४, य . र = ३५ तदा य = ५, ७, - ५, - ७, र = ७, ५, - ७, - ५ इति कथम् । ( ९ ) ,, य³ + र³ = ६३७, य + र = १३ तदा य = ८, ५, र = ५, ८ कथम् ( १० ) ,, य - र = - १८, य × र = १३६३ तदा य = २९, - ४७, र = ४७, - २९ कथम् । ( ११ ) ,, य³ - र³ = २१८, य - र = २ तदा य = ७, - ५, र = ५, - ७ कथम् । ( १२ ) ,, य + र = य², ३ र - य = र² तदा य = ०, २, २ ± √२, र = ०, २, २ ∓ √२ कथम् । सब प्रकार की संस्कृत पुस्तकों के मिलने का एक मात्र पता - कृष्णदास गुप्त, ४०।७, ठठेरी बाजार, बनारस सिटी ।

अशुद्धिशुद्धिपत्रम् । अशुद्धिः शुद्धिः पृ० पं० तस्या कृतित्वात् तस्याकृतित्वात् ४ २१ ऽर्थात् ऽर्थात् ५ २० या २ं रू १ या ४ं रू १ ९ २ पूव- पूर्व- ९ ८ हाराथ हारार्थं ९ ८ या ५. रू १ या ४ं. रू १ १० ३ का ४ का ४ं ११ २० का २ का २ं १२ २ रू १६ रू १६ं १३ १० क ७५ क ७५ं १४ ११ ७२ क ७२ १७ १ अनथा- अनयो- १८ २० राशी राशौ २२ ५ सिमद्धै- सिद्धै- २२ १४ क-६, कें-६
-२१क -२१क { २५ १६ निशेष- निःशेष- २६ २२ तौस्तः तौ स्तः २६ २ हा. ३ ह्वा. ३ २७ ७ पूव- पूर्व- २९ १ वक्षा- वज्रा- २९ १५ ऋर. ऋण ३० १८ राशि राशिः ३१ २७ नानिहारः नानि हारः ३२ १ द्महा द्रुमहा ३२ ४ तपद्यथा तद्यथा ३२ ५

२ अशुद्धिशुद्धिपत्रम् । तश्च्युयु तश्च्यु- ३७ ७ कनिष्ठे कनिष्ठ ३७ २७ फलेन- घनेन- ४१ १२ ह्याना रूप्यानी ४४ २१ म् । या ६ । म् या ६ । ४१ ३ उद्धते उद्धृते ४१ १२ रू३६० रू ३६० ४९ ५ द्याया द्धया ५० १३ शति पर शतितर ५३ १३ द्येने द्येन ५७ ५ भुजकाद्विगुणौ भुजकर्णयुतौ कोटौ च ज्ञातायाम् ५७।५८ २९,१ धर्मेण वर्गेण ५९ ६ गजायां द्वयाया ५९ १२ हारस्य- हरिस्य- ५९ २३ एमान एतानि ७२ १८ गुरेत सुतेन ८१ २७ काण्डः पाण्डः ८८ ४ गामिन नाभिनं ८९ १ विशदतः विशदभूत- ९० १० १. घि-। (शे धि ।) ९५ २५ व्या ध्या ९८ १७ वह्म वह्नि १०१ १३ त्याप्य स्थाप्य १०३ १६ पद्म पद्धत १०४ २० अरात्र भयात्र ११४ १२ ममाप समीप- ११५ १८ रू ४ क ४ १२१ १ सिद्धि- सिद्धि १२३ १० द्वारा त्याग १२४ २१ उपशान उपशमि १२७ १४