बीजगणितम् (भास्कराचार्य द्वितीय - प्राचीन भारतीय समीकरण एवं बीजगणित सूत्र सटीक)
Bijaganitam of Bhaskaracharya II with Hindi Commentary
भास्कराचार्य द्वितीय द्वारा
· १५० बीजगणिते ( ५ ) कोऽसावङ्को यस्य तृतीयसप्तमभागयोर्योगः = २० । उत्तरम् = ४२ । ( ६ ) यदि अ + क = ७, अ . क = १२ तदा अ = ३, क = १२ कथमिति । ( ७ ) ,, य² + र² = ६५, य - र = ३ तदा य = ७, - ४, र = ४, - ७ इति कथम् । ( ८ ) ,, य² + र² = ७४, य . र = ३५ तदा य = ५, ७, - ५, - ७, र = ७, ५, - ७, - ५ इति कथम् । ( ९ ) ,, य³ + र³ = ६३७, य + र = १३ तदा य = ८, ५, र = ५, ८ कथम् ( १० ) ,, य - र = - १८, य × र = १३६३ तदा य = २९, - ४७, र = ४७, - २९ कथम् । ( ११ ) ,, य³ - र³ = २१८, य - र = २ तदा य = ७, - ५, र = ५, - ७ कथम् । ( १२ ) ,, य + र = य², ३ र - य = र² तदा य = ०, २, २ ± √२, र = ०, २, २ ∓ √२ कथम् । सब प्रकार की संस्कृत पुस्तकों के मिलने का एक मात्र पता - कृष्णदास गुप्त, ४०।७, ठठेरी बाजार, बनारस सिटी ।
अशुद्धिशुद्धिपत्रम् ।
अशुद्धिः शुद्धिः पृ० पं०
तस्या कृतित्वात् तस्याकृतित्वात् ४ २१
ऽर्थात् ऽर्थात् ५ २०
या २ं रू १ या ४ं रू १ ९ २
पूव- पूर्व- ९ ८
हाराथ हारार्थं ९ ८
या ५. रू १ या ४ं. रू १ १० ३
का ४ का ४ं ११ २०
का २ का २ं १२ २
रू १६ रू १६ं १३ १०
क ७५ क ७५ं १४ ११
७२ क ७२ १७ १
अनथा- अनयो- १८ २०
राशी राशौ २२ ५
सिमद्धै- सिद्धै- २२ १४
क-६, कें-६
-२१क -२१क { २५ १६
निशेष- निःशेष- २६ २२
तौस्तः तौ स्तः २६ २
हा. ३ ह्वा. ३ २७ ७
पूव- पूर्व- २९ १
वक्षा- वज्रा- २९ १५
ऋर. ऋण ३० १८
राशि राशिः ३१ २७
नानिहारः नानि हारः ३२ १
द्महा द्रुमहा ३२ ४
तपद्यथा तद्यथा ३२ ५
२ अशुद्धिशुद्धिपत्रम् । तश्च्युयु तश्च्यु- ३७ ७ कनिष्ठे कनिष्ठ ३७ २७ फलेन- घनेन- ४१ १२ ह्याना रूप्यानी ४४ २१ म् । या ६ । म् या ६ । ४१ ३ उद्धते उद्धृते ४१ १२ रू३६० रू ३६० ४९ ५ द्याया द्धया ५० १३ शति पर शतितर ५३ १३ द्येने द्येन ५७ ५ भुजकाद्विगुणौ भुजकर्णयुतौ कोटौ च ज्ञातायाम् ५७।५८ २९,१ धर्मेण वर्गेण ५९ ६ गजायां द्वयाया ५९ १२ हारस्य- हरिस्य- ५९ २३ एमान एतानि ७२ १८ गुरेत सुतेन ८१ २७ काण्डः पाण्डः ८८ ४ गामिन नाभिनं ८९ १ विशदतः विशदभूत- ९० १० १. घि-। (शे धि ।) ९५ २५ व्या ध्या ९८ १७ वह्म वह्नि १०१ १३ त्याप्य स्थाप्य १०३ १६ पद्म पद्धत १०४ २० अरात्र भयात्र ११४ १२ ममाप समीप- ११५ १८ रू ४ क ४ १२१ १ सिद्धि- सिद्धि १२३ १० द्वारा त्याग १२४ २१ उपशान उपशमि १२७ १४