भारतकोश
ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary

आचार्य ब्रह्मगुप्त द्वारा

DevanagariHindipublished737 पृष्ठ

पृष्ठ 527, कुल 737 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 527

( १४१ ) ¹उदयिकाद्दिन भुत्तचार्द्धं² रात्रिको मध्यमोभवेत्³ पूतः₆ । ⁴कतरं स्फुटं न निश्चित⁵मनयोः स्फुटमेकमपि नातः ॥ १४ ॥ षोडशगियिवि¹ योजन परिंधि षडम्दव्यासं² पुनर्लावदता³ । आत्मज्ञानं ख्यापितमनिश्श्चयः स्वमतिकृतकत्वात् ॥ १५ ॥ ⁴ भुव्यासस्य ज्ञाना¹ ध्व्यर्थं² देशांतरं दज्ञानात्³ । स्फुटतिथ्यंताज्ञान⁴ तिथिनाशाद् ग्रहणयोनाशः⁵ ॥ १६ ॥ १४. (घ) १. औदयिकाद्दिन (ग) औद्ययिकादिन for (उदयिकाद्दिन) २. भत्तचार्द्ध for (भुत्तचार्द्धं) ३. भवत्पूनः (ग) (च) for (भवेत्पूतः) ४. कतरत् (ग) कतर for (कतरं) ५. निश्चत for (निश्चित) (च) (ग) ६. मतिनातः for (मपिनातः) (च) १. औदयिकाद्दिन for (उदयिकाद्दिन) ४. कतरत् for (कतरं) १५. (घ) १. षोडशगियियोजनपरिंधि (ग) षोडासगियियोजनपरिंधि for (षोडशगियिवि- योजन परिंधि) २. षडि भूव्यासं (ग) निभूव्यासं for (षडम्दव्यासं) ३. पुनर्जिलावदता (ग) पुना लावदता for (पुनर्लावदता) ४. आत्माज्ञानं (ग) (च) for (आत्मज्ञानं) (च) २. षड्भिभूव्यासं for (षडम्दव्यासं) ३. पुनर्किलावदता for (पुनर्लावदता) ४. यहाँ क्रमसंख्या लुप्त है। १६. (घ) १. भूव्यासस्या (ग) (च) for (भुव्यासस्य) २. ज्ञानाद्व्यर्थं (ग) (च) for (ज्ञानाध्व्यर्थं) ३. तदज्ञानात् (ग) for (दज्ञानात्) ४. ज्ञानम् (ग) for (ज्ञान) ५. नाशाद्ग्रहणयोर्नाशः (ग) for (नाशाद्ग्रहणयो नाशः) (च) ५. नाशाद्ग्रहणयोर्नाशः for (नाशाद्ग्रहणयो नाशः)