बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

108 बृहत्संहितायाम् [Adh. IX. Sl. 7-8. Sloka 6.—There are others (like Garga) who say that the nine asterisms from Bharani onwards constitute the northern course, while the central one is formed by the nine asterisms beginning from Purvaphalguni and the southern one is composed of the nine stars counted from Purvashadha. तथा च गर्गः । अवयुग्भोगपर्यन्तेऽषाढादौ नवके गणे । वर्तमानः सदा क्रूरो दक्षिणे पथि वर्तते ॥ शुक्रो निर्ऋतिपर्यन्ते भाग्यादौ नवके गणे । वर्तमानश्च मध्यस्थो मध्यमे पथि वर्तते ॥ भरण्यादौ मघान्ते च तृतीये नवके गणे । वर्तमानः शुभो ज्ञेय उत्तरे पथि वर्तते ॥ ज्योतिषमागमशास्त्रं विप्रतिपत्तौ न योग्यमस्माकम् । स्वयमेव विकल्पयितुं किन्तु बहूनां मतं वक्ष्ये ॥७॥ Sloka 7.—The science of astrology cum astronomy was founded on the intuition of great saints. Should there be any difference in their views, it would not be proper on our part to suggest the correct course. Hence I can only quote various opinions. उत्तरवीथिषु शुक्रः सुभिक्षशिवकृद्गतोऽस्तमुदयं वा । मध्यासु मध्यफलदः कष्टफलो दक्षिणस्थासु ॥८॥ Sloka 8.—Venus, setting or rising in the northern routes will produce abundant food-grains and prosperity to people. When he is in the central routes, he will produce middling effects ; while in the southern ones, the effects will be untoward. तथा च गर्गः । उदयास्तमयं कुर्यान्मार्गमुत्तरमाश्रितः । सुभिक्षं च सुवृष्टिं च योगक्षेमं विनिर्दिशेत् ॥