बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

132 बृहत्संहितायाम् [Adh. XI. Sl. 17-19 shall now proceed to indicate the characteristics by which the remaining 899 comets may be clearly perceived. सौम्यैशान्योरुदयं शुक्रसुता यान्ति चतुरशीत्याख्याः । विपुलसिततारकास्ते स्निग्धाश्च भवन्ति तीव्रफलाः ॥१७॥ Sloka 17.—In the north and north-east rise the so- called 84 comets, the sons of Venus. They are large and white stars having a soft brilliance and produce unto- ward effects. तथा च गर्गः । स्थूलैकतारकाः श्वेताः स्नेहवन्तश्च सप्रभाः । आर्चिष्मन्तः प्रसन्नाश्च तीव्रेण वपुषान्विताः ॥ एते विसर्पका नाम शुक्रपुत्राः पुरोदयाः । अशीतिश्चतुरश्चैव लोकक्षयकराः स्मृताः ॥ स्निग्धाः प्रभासमेता द्विशिखाः षष्टिः शनैश्चराङ्गरुहाः । अतिकष्टफला दृश्याः सर्वत्रैते कनकसंज्ञाः ॥१८॥ Sloka 18.—Glossy and lustrous are the 60 comets with two crests each and they are the sons of Saturn. They are known as Kanaka or golden comets. They appear anywhere and produce dire results. तथा च गर्गः । सुस्निग्धा रश्मिसंयुक्ता द्विशिखाः सप्ततारकाः । षष्टिस्ते कनका घोराः शनैश्चरसुता ग्रहाः ॥ विकचा नाम गुरुसुताः सितैकताराः शिखापरित्यक्ताः । षष्टिः पञ्चभिरधिका स्निधग याम्याश्रिताः पापाः ॥१९॥ Sloka 19.—There are 65 comets known as Vikacha or hairless, who are the sons of Jupiter and have the ap- pearance of a white single star. They have no crest. They rise in the south and are glossy. They produce malefic effects.