बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XI. Sl. 14-16] एकादशोऽध्यायः 131 Sloka 13.—There are 22 comets round like a mirror, without crest, radiant, appearing in the North-east and resembling water or oil and threatening with famine. They are the children of the Earth. तथा च गर्गः । समस्तवृत्ता विशिखा रश्मिभिः परिवारिताः । अम्बुतैलप्रतीकाशा द्वाविंशद्भूंसुताः स्मृताः ॥ ऐशान्यां दिशि दृश्यन्ते दुर्भिक्षभयदास्तु ते ॥ शशिकिरणरजतहिमकुमुदकुन्दकुसुमोपमाः सुताः शशिनः । उत्तरतो दृश्यन्ते त्रयः सुभिक्षावहाः शिखिनः ॥१४॥ Sloka 14.—There are three comets, the sons of the Moon which appear in the North; these resemble moon- light, silver, hoar-frost, Kumuda (white lotus) or Jasmine, and bestow plenty of food. तथा च गर्गः चन्द्ररश्मिसवर्णाभा हिमकुन्देन्दुसुप्रभाः । त्रयस्ते शशिनः पुत्राः सौम्याशास्थाः शुभावहाः ॥ ब्रह्मसुत एक एव त्रिशिखो वर्णैस्त्रिभिर्युगान्तकरः । अनियतदिक्सम्भवो विज्ञेयो ब्रह्मदण्डाख्यः ॥१५॥ Sloka 15.—The single comet with three crests and colours is known as Brahmadanda and is the son of Brahman, the creator. There is no particular direction fixed for this comet and it foretells the end of the world. तथा च गर्गः । एको ब्रह्मसुतः क्रूरस्त्रिवर्णत्रिशिखान्वितः । सर्वास्वाशासु दृश्यः स्याद्ब्रह्मदण्डः क्षयावहः ॥ शतमभिहितमेकसमेतमेतदेकेन विरहितान्यस्मात् । कथयिष्ये केतूनां शतानि नव लक्षणैः स्पष्टैः ॥१६॥ Sloka 16.—Thus have been described 101 comets. I: