भारतकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 174, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 174

Adh. XIII. Sl. 1-2. ] त्रयोदशोऽध्यायः 155 enumerated by Parasara, as quoted by Utpala. Here part of the passage: तथा च पराशरः। हस्तस्थे सवितर्युदेति रोहिणीसंस्थे प्रवसति । अथास्य त्रिविधश्चारोदयकालो दृष्टः। आश्वयुग्बहुलाष्टमीपञ्चदश्योः कार्तिकाष्टम्यां वा । तत्रा- श्चयुग्बहुलोदितः सुवृष्टिक्षमान्नसम्पत्करः । " —Dr. Kern. अपि च। हन्यादुष्ट्रां यदागस्त्यं केतुर्वाप्युपधूपयेत् । दुर्भिक्षं जनमारश्च तदा जगति जायते ॥ सुस्निग्धवर्णः श्वेतश्च शातकुम्भसमप्रभः । मुनिः क्षेमसुभिक्षाय प्रजानामभयाय च ॥ Thus ends the 12th Adhyaya on the 'Course of Agasthya.' सप्तर्षिचारः ॥१३॥ The Seven Sages. सैकावलीव राजति ससितोत्पलमालिनी सहासेव । नाथवतीव च दिग्यैः कौवेरी सप्तभिर्मुनिभिः ॥१॥ ध्रुवनायकोपदेशान्नरिन्तीवोत्तरा भ्रमद्भिेश्च । यैश्चारमहं तेषां कथयिष्ये वृद्धगर्गमतात् ॥२॥ Slokas 1-2.—I shall describe according to the theory of Sage Vriddha Garga, the course of the Seven Seers, by whom the northern region has a lord as it were, through whom she shines as if adorned with a necklace of pearls, ike a maiden with a joyful countenance wearing a wreath of white lotuses; the seers by whose circular movements, the northern region seems verily dancing at the instruc- tion of the Pole-Star, the leader. तथा च भट्टब्रह्मगुप्तः । ध्रुवयोर्बद्धं सव्यगममराणां क्षितिजसंस्थमुडुचक्रम् । अपसव्यगमसुराणां भ्रमति प्रवह्हानिलक्षिप्तम् ॥ तेषां मुनीनां चारमहं वृद्धगर्गमतात् कथयिष्ये । वृद्धगर्गो नाम महामुनिस्तन्मतात्तत्कृताच्छास्त्रात् ॥ इति