बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

174 बृहत्संहितायाम् [Adh. XVI. Sl. 6-8. medicines, physicians, quadrupeds, ploughmen, kings, evil-doers, chiefs on march, thieves, serpents, woods, renowned men and men of cruel disposition. तथा च काश्यपः । प्रागद्धं नर्मदायाश्च शोणः शबरमागधाः । उड्रा वङ्गाः कलिङ्गाश्च वल्हीका यवनाः शकाः ॥ काम्बोजा मेकलाः सुह्माः प्राग्ज्योतिषकेरातकाः । चीनाः सर्वे सुशैलेयाः पार्वता बहिरन्तजाः ॥ यमुनाया याम्यकूलं कौशाम्ब्यौदुम्बराणि च । विन्ध्याटवी च पुण्ड्राश्च वर्धमानाश्च पर्वताः ॥ श्रीपर्वतश्चेदिपुरं गोलाङ्गूलं तथैव च । इक्षुमत्याश्रिता ये च जनाः शूरा मदोत्कटाः ॥ कान्तारमथ गोपाश्च कन्दरास्तस्करास्तथा । समरे विषमाः शूरास्तरवः कटुका अपि ॥ चतुष्पदा भेषजं च धान्यं वा भिषजस्तथा । अरण्यवासिन्यालाश्च कार्षका बालकास्तथा ॥ गौरपत्यं च किञ्जल्कं पुंसंज्ञा ये च जन्तवः । सर्वेषां भास्करः स्वामी तेजस्तेजस्विनामपि ॥ गिरिसलिलदुर्गकोसलमरुकच्छसमुद्ररोमकतुषाराः । वनवासितङ्गणहलस्त्रीराज्यमहार्णवद्वीपाः ॥६॥ मधुररसकुसुमफलसलिललवणमणिशङ्खमौक्तिकाब्जानाम् । शालियवौषधिगोधूमसोमपाक्रन्दविप्राणाम् ॥७॥ सितसुभगतुरगरतिकरयुवतिचमूनाथभोज्यवस्त्राणाम् । शृङ्गिनिशाचरकार्षकयज्ञविदां चाधिपश्चन्द्रः ॥८॥ Slokas 6.8.—The Moon presides over mountains, fortresses, forts protected by moats, Kosala, Bharukachcha the ocean, Romans, Tocharians, Vanavasi, Tangana, Hala, Strirajya, the islands of the great ocean, sweet things, flowers, fruits, water, salt, jewels, conch shells, pearls, aquatic products, rice, barley, herbs, wheat,