बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

218 बृहत्संहितायाम् [Adh. XXI. Sl. 35-37. गर्भसमये गर्भग्रहणकाले निर्निमित्तकृता अतिवृष्टिः । निमित्तं कारणं यथा । प्रायो ग्रहाणामुदयास्तकाले समागमे मण्डलसङ्क्रमे च । पक्षक्षये तीक्ष्णकरायनान्ते वृष्टिर्गतेऽर्के नियमेन चान्द्रौ ॥ इति गर्भः पुष्टः प्रसवे ग्रहोपघातादिभिर्यदि न वृष्टः । आत्मीयगर्भसमये करकामिश्रं ददात्यम्भः ॥३५॥ Sloka 35.—If a full-grown embryo does not yield rain at the proper season owing to planetary and other evil influences, it will rain with hail-stones at the same period as it formed at the beginning. काठिन्यं याति यथा चिरकालधृतं पयः पयस्विन्याः । कालातीतं तद्वत्सलिलं काठिन्यमुपयाति ॥३६॥ Sloka 36.—Just as the milk of a milch cow grows hard if retained too long, so does the water kept back be- yond its time. पवनसलिलविद्युद्गर्जिताऽभ्रान्वितो यः स भवति बहुतोयः पञ्चरूपाभ्युपेतः । विसृजति यदि तोयं गर्भकालेऽतिभूरि प्रसवसमयमित्वा शीकराम्भः करोति ॥३७॥ Sloka 37.—An embryo which has got the five con- comitant signs, viz., wind, rain, lightning, thunder and clouds, since it is composed of these, yields plenty of rain. One which at the time of formation loses too much water produces at the period of delivery, a drizzle. This sloka is from समाससंहिता. Thus ends the 21st Adhyaya on the "Pregnancy of Clouds."