बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

274 बृहत्संहितायाम् [Adh. XXXII. Sl.14-17. आग्नेयेऽम्बुदनाशः सलिलाशयसङ्क्षयो नृपतिवैरम् । दद्रूविचर्चिकाज्वरविसर्पिकाः पाण्डुरोगश्च ॥१४॥ दीप्तौजसः प्रचण्डाः पीड्यन्ते चाश्मकाङ्गवाह्लीकाः । तङ्गणकलिङ्गवङ्गद्रविडाः शबरा अनेकविधाः ॥१५॥ Slokas 12-15.—Pushya, Krittika, Visakha, Bharani, Magha, Purvabhadra and Purvaphalguni belong to the ‘Fire’ Circle. This also reveals its symptoms a week in advance. They are the following : the sky is covered with the fall of stars and meteors ; owing to the fire in the horizon, the sky appears to be illuminated ; the fire with the aid of wind rages over the land. During an earthquake of the ‘Fire Circle’, the clouds will be des- troyed ; lakes and tanks will dry up ; kings will be at loggerheads with one another ; herpes, scab, fever, erysipelas and jaundice will prevail ; men of great valour, hot-tempered persons, the Asmakas, Angas, Bah- leekas, Tanganas, Kalingas, Vangas, Dravidas and hill- men of various tribes will be affected. तथा च गर्गः । द्वितीयेऽह्नि चतुर्थांशे निर्घातोल्कामहीचलाः । पित्र्यभाग्याजपुष्याग्निद्विशाखामयदैवतैः ॥ भवन्त्यनिलजास्ते च लक्षणानि निबोध मे । तारोल्कापातदिग्दाहैर्भृशं लक्ष्यते नभः ॥ मरुत्सहायः सप्तार्चिः सप्ताहागन्तरस्त्वपि । सप्तमेऽहनि विज्ञेयः कम्पश्चानलसम्भवः ॥ अभिजित्श्रवणधनिष्ठाप्राजापत्यैन्द्रवैश्वमैत्राणि । सुरपतिमण्डलमेतद्भवन्ति चाप्यस्य रूपाणि ॥१६॥ चलिताचलवर्ष्माणो गम्भीरविराविणस्तडिद्वन्तः । गवलालिकुलाहिनिभा विसृजन्ति पयः पयोवाहाः ॥१७॥