बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

280 बृहत्संहितायाम् [XXXII-32. XXXIII.1. Sloka 31.—An earthquake of the ‘Wind’ circle shakes the earth to an extent of 200 Yojanas; one of ‘Fire’ circle, 110 Yojanas; one of ‘Varuna's, 180 Yo- janas and one of ‘Indra’s’, 160 Yojanas. तथा च काश्यपः वायव्ये मण्डले नित्यं योजनानां शतद्वयम् । दशाधिकमथाग्नेय ऐन्द्रे षष्ट्याधिकं शतम् ॥ शतं चाशीतिसंयुक्तं वारुणे मण्डले चलेत् । - इति त्रिचतुर्थसप्तमदिने मासे पक्षे तथा त्रिपक्षे च । यदि भवति भूमिकम्पः प्रधाननृपनाशनो भवति ॥३२॥ Sloka 32.—If there be another earthquake on the 3rd, the 4th, or the 7th day, or at the end of a month, fortnight, or three fortnights, it will bring about the des- truction of prominent kings. अर्द्धमासे चतुर्थेऽह्नि तृतीये वाथ सप्तमे । कस्मात्पुनर्यदा कम्पो मासे सार्द्धे यदापि वा ॥ उत्पद्यते जने यत्र तत्र विन्द्यान्महद्भयम् - इति Thus ends the 32nd Adhyaya on “Signs of an Earthquake.” उल्कालक्षणम् ॥३३॥ Ulkas or Meteors. दिविभुक्तशुभफलानां पततां रूपाणि यानि तान्युल्काः । धिष्ण्योल्काशनिविद्युत्तारा इति पञ्चधा भिन्नाः ॥१॥ Sloka 1.—The forms of those who fall down after having enjoyed unalloyed happiness in Heaven are called Ulkas or meteors which are divided into five kinds viz, धिष्ण्य-ignescent balls, उल्का-meteors, अशनि-thunder-bolt., विद्युत्-lightning and तारा-shooting stars. For a similar idea, Cf. भगवद्गीता- क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति. Garga opines that the meteors are burning missiles that are discharged by the protectors of the quarters for indicating good and bad effects.