बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

282 बृहत्संहितायाम् [Adh. XXXIII. Sl. 5-8. विद्युत्सत्त्वत्रासं जनयन्ती तटतटस्वना सहसा । कुटिलविशाला निपतति जीवेन्धनराशिषु ज्वलिता ॥५॥ Sloka 5.—The lightning which is crooked and ex- tensive falls all of a sudden on living-beings and heaps of fire-wood, setting them aglow, causing fright to the animals and producing a Tata-tata sound. तथा च विद्युत्तटतटशब्दा ज्वालामालाकुला पतति ॥ धिष्ण्या कृशाल्पपुच्छा धनूंषि दश दृश्यतेऽन्तराभ्यधिकम् । ज्वलिताङ्गारनिकाशा द्वौ हस्तौ सा प्रमाणेन ॥६॥ Sloka 6.—The Dhishnya is a slender thing with a short tail; it resembles burning embers and is two cubits long ; but appears quite distinct over a space of forty cubits. तथा च धिष्ण्या सिता द्विहस्ता धनूंषि दश याति कृशदेहा । तारा हस्तं दीर्घा शुक्ला ताम्राब्जतन्तुरूपा वा । तिर्यगधश्चोर्ध्वं वा याति वियत्युह्यमानेव ॥७॥ Sloka 7.—The Tara or shooting star is a cubit long, white or red, slender like the thread of lotus-stalk and moves across, up or down the sky, as if being dragged. तथा च तारा तु हस्तमात्रा यात्यूर्ध्वमधः स्थिता सिता ताम्रा ॥ उल्का शिरसि विशाला निपतन्ती वर्धते प्रतनुपुच्छा । दीर्घा च भवति पुरुषं भेदा बहवो भवन्त्यस्याः ॥८॥ Sloka 8.—The Ulka or meteor is broad at the top, having a very tiny tail. As it falls down, it increases in dimensions. Its length is 3½ cubits. There are several varieties of it.