भारतकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 307, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 307

288 बृहत्संहितायाम् [XXXIII. 29-30. XXXIV-1. सुरपतिचापप्रतिमा राज्यं नभसि विलीना जलदान् हन्ति । पवनविलोमा कुटिलां याता न भवति शस्ता विनिवृत्ता वा ॥२९॥ Sloka 29.—A meteor that resembles the rainbow ruins the kingdom; one that disappears in the sky it- self, the clouds; one moving against the wind in a crooked way or backwards, is not auspicious. अभिभवति यतः पुरं बलं वा भवति भयं तत एव पार्थिवस्य । निपतति च यया दिशा प्रदीप्ता जयति रिपूनचिरात्तया प्रयातः ॥ Sloka 30.—A king has trouble in store from the direction wherefrom a meteor approaches his town or army; but if he marches to that direction in which a meteor falls blazing, he will ere long vanquish his foes. तथा च काश्यपः पार्थिवे प्रस्थिते दीप्ता पतत्युल्का महास्वना । तां दिशं सिध्यते सिद्धिं विजयं लभते चिरात् ॥ अत्र तात्कालिकलग्नग्रहसंयोगाच्छकुनरुतश्रवणाच्च फलमूह्यम् । तथा च समाससंहितायाम् क्रूरग्रहर्क्षलग्नक्षणतिथिकरणप्रभञ्जनैर्दीप्तैः । दीप्ताण्डजमृगविरुतैर्निर्घातक्षितिविमर्दैश्च ॥-इति Thus ends the 33rd Adhyaya on 'Ulkas or Meteors'. ——— परिवेषलक्षणाध्यायः ॥३४॥ Halos. संमूर्च्छिता रवीन्द्वोः किरणाः पवनेन मण्डलीभूताः । नानावर्णाकृतयस्तन्वभ्रे व्योम्नि परिवेषाः ॥१॥ Sloka 1.—The rays of the Sun and the Moon formed into a circle by the wind and reflected in the sky with a few clouds, become halos with various colours and shapes.