बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. XXXV. Sl. 5-8.] पञ्चत्रिंशोऽध्यायः 297 जलमध्येऽनावृष्टिर्भुवि सस्यवधस्तरौ स्थिते व्याधिः । वाल्मीके शस्त्रभयं निशि सचिववधाय धनुरैन्द्रम् ॥५॥ Sloka 5.—A rainbow seen in the middle of water causes drought ; on land, destruction of crops ; on a tree, disease ; on an anthill, danger from weapons ; and at night, the death of a minister. वृष्टिं करोत्यवृष्ट्यां वृष्टिं वृष्ट्यां निवारयत्यैन्द्रयाम् । पश्चात्सदैव वृष्टिं कुलिशभृतश्चापमाचष्टे ॥६॥ Sloka 6.—One seen in the east when there is no rain produces rain and vice versa ; and in the west, it always indicates rain. चापं मघोनः कुरुते निशायामाखण्डलायां दिशि भूपपीडाम् । याम्यापरोदक्प्रभवं निहन्यात्सेनापतिं नायकमन्त्रिणौ च ॥७॥ Sloka 7.—A rainbow seen at night in the east causes ill-health to the king ; and in the south, west and north, it destroys the commander-in-chief, a leading person and a minister respectively. तथा च काश्यपः अवृष्टौ वर्षणं कुर्यादैन्द्रीं दिशमुपाश्रितम् । पश्चिमायां महद्वर्षं करोतीन्द्रधनुः सदा ॥ रात्रौ चेद् दृश्यते पूर्वं भयं नरपतेर्भवेत् । याम्यायां बलमुख्यश्च विनाशमभिगच्छति ॥ पश्चिमायां प्रधानस्य सौम्यायां मन्त्रिणो वधः । स्निग्धवर्णैर्घनैः शुभ्रैर्वारुण्यां दिशि दृश्यते ॥ बहुदकं सुभिक्षं च शिवं सस्यप्रदं भवेत् । निशि सुरचापं सितवर्णाद्यं जनयति पीडां द्विजपूर्वाणाम् । भवति च यस्यां दिशि तद्दिश्यं नरपतिमुख्यं न चिराद्धन्यात् ॥८॥ Sloka 8.—At night, the rainbow in white, red, yellow and dark colours engenders suffering to Brahmins and