बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LV. Sl. 19.26.] पञ्चपञ्चाशोऽध्यायः 489 वासराणि दश दुग्धभावितं बीजमाज्ययुतहस्तयोजितम् । गोमयेन बहुशो विरूक्षितं क्रौडमार्गपिशितैश्च धूपितम् ॥१९॥ मांससूकरवसासमन्वितं रोपितं च परिकर्मितावनौ । क्षीरसंयुतजलावसेचितं जायते कुसुमयुक्तमेव तत् ॥२०॥ Slokas 19-20.—Any seed should be soaked in milk for ten days, taking it out daily with the hand smeared with ghee. Then it must be rolled many a time in cow- dung, fumigated with the flesh of deer and hog; thereupon with flesh and hog's marrow, it should be planted in a prepared soil (by sowing sesamum). Being sprinkled with milk and water, it will grow and bloom. तिन्तिडीत्यपि करोति वल्लरीं व्रीहिमाषतिलचूर्णसक्तुभिः । पूतिमांससहितैश्च सेचिता धूपिता च सततं हरिद्रया ॥२१॥ Sloka 21.—Even a tamarind seed produces a sprout when sprinkled with a compound of the flour of rice, black gram and sesamum and particles of wheat and stale meat and repeatedly fumigated with turmeric powder. कपित्थवल्लीकरणाय मूलान्यास्फोटधात्रीधववासिकानाम् । पलाशिनो वेतससूर्यवल्ली श्यामातिमुक्तैः सहिताष्टमूली ॥२२॥ क्षीरे शृते चाप्यनया सुशीते तालाश्रतं स्थाप्य कपित्थबीजम् । दिने दिने शोषितमर्कपादैर्मासं विधिस्त्वेष ततोऽधिरोप्यम् ॥२३॥ हस्तायतं तद्द्विगुणं गभीरं खात्वावटं प्रोक्तजलावपूर्णम् । शुष्कं प्रदग्धं मधुसर्पिषा तत् प्रलेपयेद्भस्मसमन्वितेन ॥२४॥ चूर्णीकृतैर्माषतिलैर्यवैश्च प्रपूरयेन्मृत्तिकयान्तरस्थैः । मत्स्यामिषाम्भःसहितं च हन्याद्यावद्घनत्वं समुपागतं तत् ॥२५॥ उप्तं च बीजं चतुरङ्गुलाधो मत्स्याम्भसा मांसजलैश्च सिक्तम् । वल्ली भवत्याशु शुभप्रवाला विस्मापनी मण्डपमावृणोति ॥२६॥ बृ. सं. 62