बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LVI. Sl. 27-28.] षट्पञ्चाशोऽध्यायः 499 Sloka 26.— The Vrisha has only one storey and dome, measures 12 cubits and is circular all round. The Hamsa is shaped like a swan (with beak, wings and tail) and measures 12 cubits. The Ghata is shaped like a pot and measures 8 cubits. तथा च कश्यपः । वृषो द्वादशहस्तस्तु समवृत्तैकभूमिकः । शृङ्गेणैकेन संयुक्तः प्रासादः परिकीर्तितः ॥ हंसो हंसाकृतिर्ज्ञेयो हस्तो द्वादशविस्तृतः । एकभूमिकयायुक्तः पक्षपुच्छाद्यलङ्कृतः ॥ घटः कलशरूपस्तु विस्तीर्णोऽष्टकरः स्मृतः । द्वारैर्युतश्चतुर्भिर्बहुशिखरो भवति सर्वतोभद्रः । बहुरुचिरचन्द्रशालः षड्विंशः पञ्चभौमश्च ॥२७॥ Sloka 27.---The Sarvtobhadra has four doors, many domes, many beautiful dormer-windows and five storeys, its breadth being 26 cubits. तथा च काश्यपः । शिखरैर्बहुभिर्युक्तश्चतुर्द्वारविभूषितः । रुचिरैश्चन्द्रशालैश्च बहुभिः परिवारितः ॥ चतुरस्रः पञ्चभौमः षड्विंशद्धस्तविस्तृतः । सर्वतोभद्र इत्युक्तः प्रासादो दशपञ्चमः ॥ सिंहः सिंहाक्रान्तो द्वादशकोणोऽष्टहस्तविस्तीर्णः । चत्वारोऽञ्जनरूपाः पञ्चाण्डयुतस्तु चतुरस्रः ॥२८॥ Sloka 28.—The Simha has 12 angles, is adorned with images of lions. Its width is 8 cubits. The re- maining four, viz., Vritta-round, Chatushkona-quadrangu- lar, Shodasasri-one with 16 angles, and Ashtasri-with 8 angles have significant names and are dark inside. All these have only one storey and one cupola, except the Chaturasra which has five domes.