बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

498 बृहत्संहितायाम् [Adh. LVI. Adh. 24-26. तथा च काश्यपः । वर्त्तुलस्तु समुद्गः स्यात्पद्मः पद्माकृतिस्तथा । हस्ताष्टकं तु विस्तीर्णो भूमिषा शृङ्गभूषिता ॥ गरुडाकृतिश्च गरुडो नन्दीति च षट्चतुष्कविस्तीर्णः । कार्यस्तु सप्तभौमो विभूषितोऽण्डैस्तु विंशत्या ॥२४॥ Sloka 24.—The Garuda is shaped like an eagle with wings and tail. The Nandin is like the former but with- out the wings and tail. Both these are 24 cubits in width. They have seven storeys and are adorned with 20 cupolas. तथा च काश्यपः । गरुडो गरुडाकारः पक्षपुच्छविभूषितः । नन्दी तथाकृतिर्ज्ञेयः पक्षादिरहितः पुनः ॥ कराणां षट्चतुष्कास्तु विस्तीर्णौ सप्तभूमिकौ । दशभिर्द्विगुणैरण्डैर्भूषितौ कारयेत्तु तौ ॥ कुञ्जर इति गजपृष्ठः षोडशहस्तः समन्ततो मूलात् । गुहराजः षोडशकस्त्रिचन्द्रशाला भवेद्वलभी ॥२५॥ Sloka 25.—The Kunjara is shaped like the back of an elephant (like a standing etc.) and measures 16 cubits all round from the bottom. It has only one storey. The Guharaja measures 16 cubits and is single-storeyed. Both have a roof with three dormer-windows. तथा च काश्यपः । कुञ्जरो गजपृष्ठाभो हस्ताः षोडश विस्तृतः गुहराजो गुहाकारो विष्कम्भात् षोडश स्मृतः ॥ त्रिचन्द्रशाला वलभी तयोः कार्या सुलक्षणा । दशमैकादशावैतौ प्रासादौ द्वौ प्रकीर्त्तितौ ॥ वृष एकभूमिशृङ्गो द्वादशहस्तः समन्ततो वृत्तः । हंसो हंसाकारो घटोऽष्टहस्तः कलशरूपः ॥२६॥