बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LVI. Sl. 21-23.] षट्पञ्चाशोऽध्यायः 497 द्वादशोपर्युपरिगा वर्त्तुलाण्डैः समायुताः । प्रासादो मेरुसञ्ज्ञः स्यान्निर्दिष्टो विश्वकर्मणा ॥ त्रिंशद्धस्तायामो दशभौमो मन्दरः शिखरयुक्तः । कैलासोऽपि शिखरवानष्टाविंशोऽष्टभौमश्च ॥२१॥ Sloka 21. —The Mandara temple is hexangular, 30 cubits in width and has ten storeys and domes. Kailasa is similar to this, but has eight floors and is 28 cubits in width. तथा च काश्यपः त्रिंशद्धस्तस्तु विस्तीर्णः प्रासादोऽयं द्वितीयकः । अष्टभौमश्च कैलासो हस्ताष्टाविंशतिः स्मृतः । षडश्रिः शिखरोपेतः प्रासादस्तु तृतीयकः ॥ जालगवाक्षकयुक्तो विमानसञ्ज्ञस्त्रिसप्तकायामः । नन्दन इति षड्भौमो द्वात्रिंशः षोडशाण्डयुतः ॥२२॥ Sloka 22.—The Vimana Cchanda temple is 21 cubits in breadth and has latticed windows. The Nandana too has six storeys and 16 cupolas and measures 32 cubits. तथा च काश्यपः गवाक्षजालसंयुक्तो विमानश्चैकविंशतिः । षडश्रिरष्टभौमश्च प्रासादः स्याच्चतुर्थकः ॥ नन्दनस्तु षडश्रिः स्याद्द्वात्रिंशद्धस्तविस्तृतः । षड्भौमः षोडशाण्डस्तु प्रासादः पञ्चमो मतः ॥ वृत्तः समुद्गनामा पद्मः पद्माकृतिः शया अष्टौ । शृङ्गेणैकेन भवेदेकैव च भूमिका तस्य ॥२३॥ Sloka 23.—The Samudga is circular in shape, and Padma is like a lotus in appearance; both these measure 8 cubits, have only one storey and one dome: [The round one is shaped like a green gram and the other has eight petals]. बृ. सं. 63