बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

496 बृहत्संहितायाम् [Adh. LVI. Sl. 17-20. श्रीवृक्षखस्तिकैः पद्मर्हंसैश्चैव मनोरमैः । पक्षान्तरे कताशुङ्गैर्गहैर्वैनायकादिभिः ॥ देवं सपिण्डिकं स्थाप्य द्वारार्धं शोभितं शुभम् । द्वौ भागौ प्रतिमा कार्या तृतीयश्चैव पिण्डिका ॥ स्रवणद्रोणिकाभागो वामे पार्श्वे विधीयते । निर्माल्यं च निवेद्यं च बलिपूजापमार्जनम् ॥ मेरुमन्दरकैलासविमानच्छन्दनन्दनाः । समुद्गपद्मगरुडनन्दिवर्धनकुञ्जराः ॥१७॥ गुहराजो वृषौ हंसः सर्वतोभद्रको घटः । सिंहो वृत्तश्चतुष्कोणः षोडशाश्राश्रयस्तथा ॥१८॥ इत्येते विंशतिः प्रोक्ताः प्रासादाः सञ्ज्ञया मया । यथोक्तानुक्रमेणैव लक्षणानि वदाम्यतः ॥१९॥ Slokas 17-19.—There are twenty types of temples enumerated here by me : viz : (1) Meru (2) Mandara (3) Kailasa (4) Vimana chchanda (5) Nandana (6) Samu- dga (7) Padma (8) Garuda (9) Nandivardhana (10) Kunjara (11) Guharaja (12)Vrisha (13) Hamsa (14) Sarvatobhadraka (15) Ghata (16) Simha (17) Vritta (18) Chatushkona (19) Shodasasri and (20) Ashtasri. I shall now begin to define them in regular order. तत्र षडश्रिर्मेरुर्द्वादशभौमो विचित्रकुहरश्च । द्वारैर्युतश्चतुर्भिर्द्वात्रिंशद्धस्तविस्तीर्णः ॥२०॥ Sloka 20.—Among these, the temple known as Meru is hexangular, has twelve storeys and internal win- dows of various types. It has four doors in the quarters and is 32 cubits in width. तथा च काश्यपः द्वात्रिंशद्धस्तविस्तीर्णं चतुर्द्वारं षडंश्रिकम् । भूमिकाद्वादश कर्तव्या विचित्रकुहरान्विताः ॥