बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LVI. Sl. 11-16.] षट्पञ्चाशोऽध्यायः 495 thickness of the frames is equal to a fourth of their breadth. A door consisting of three, five, seven or nine frames is highly commended. Lower down, upto a height of 1/4th of the doorpost, two images of door-keepers must be kept ; the remaining space being ornamented with the carvings of auspicious birds, Bilwa trees, Swasthika figures, pitchers, couples, foliage, creepers and Siva's hosts. The idol with its pedestal ought to be as- high as the door diminished by an eighth, of these, the idol being of two parts and the pedestal one. There are many varieties of temples, of which Meru is one, whose dimensions are : Breadth = 32 cubits, height = 64 cubits ; the height of the flight of steps = 6 1/3 cubits ; the Sanctum sanct- orum = 16 cubits ; all round there are walls of 3 cubits' thickness. The door is 4 cubits in breadth; its height is cubits; the width of the frame and threshold = 2 cubits ; its thickness = 12 digits ; the height of the idol = 4 cubits and 16 digits; the height of the pedestal = 2 cubits and 8 digits. तथा च काश्यपः पुरानुसारप्रासादाः कर्तव्याः शुभलक्षणाः । नात्युच्चा नातिनीचाश्च समदिक्सूत्रसूत्रिताः ॥ चतुःषष्टि कोष्ठकानां मध्ये च तत्र विन्यसेत् । द्वारं च मध्यमं श्रेष्ठं समदिक्स्थं प्रशस्यते ॥ विस्तारद्विगुणोत्सेधः कटीरंशे तृतीयके । विस्तारार्धेन तद्गर्भो भित्तयोऽन्यास्तथान्तरे ॥ गर्भाच्चतुर्थभागे च द्वार तद्द्विगुणोच्छ्रितम् । द्वारोच्छ्रायचतुर्भागो विस्तारः शाखयोः स्मृतः ॥ उदुम्बरस्तथैवोक्तः शाखामानेन नित्यशः । घनत्वं पादमानेन शाखयोश्च प्रकीर्त्तितम् ॥ एकशाखास्त्रिशाखा वा पञ्च सप्त नवापि वा । द्वारिकास्तत्र शस्यन्ते द्वारिभिर्या अकुण्टिकाः ॥ शाखा चतुर्थभागेऽत्र प्रतीहारौ तु कारयेत् । प्रमथैर्विहगैश्चैव जीवैर्ज (वज्रेण)ाङ्गवैः ॥