बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. LVIII. Sl. 27-29.] अष्टपञ्चाशोऽध्यायः 509 Sloka 26. — The circumference of the arms at the arm-pit is 16 digits and at the wrist, 12 digits. The palm should measure 6 and 7 digits in breadth and length respectively. पञ्चाङ्गुलानि मध्या प्रदेशिनी मध्यपर्वदलहीना । अनया तुल्या चानामिका कनिष्ठा तु पर्वोना ॥२७॥ Sloka 27.—The middle finger is 5 digits ; the fore- finger is half a joint smaller ; the ring-finger is equal to the fore-finger, and the little finger less by one joint. पर्वद्वयमङ्गुष्ठः शेषाङ्गुलयस्त्रिभिस्त्रिभिः कार्याः । नखपरिमाणं कार्यं सर्वासां पर्वणोऽर्धेन ॥२८॥ Sloka 28.—The thumb should have two joints, while the remaining fingers must have three each. The nail of each finger should measure a half of its joint. देशानुरूपभूषणवेषालङ्कारमूर्त्तिभिः कार्या । प्रतिमा लक्षणयुक्ता सन्निहिता वृद्धिदा भवति ॥२९॥ Sloka. 29.—An image should be made in such a way that its ornaments, dress, decorations and form conform to the practices prevailing in the country. If it is possessed of the required good features, it will bestow prosperity by its presence. Saga Kasyapa is quoted here, but the idea is the same. तथा च काश्यपः । द्वादशाङ्गुलकं वक्त्रं ललाटं चतुरङ्गुलम् । नासा ग्रीवा तु कर्तव्या तुल्याचैतत्प्रमाणतः ॥ शङ्खान्तरं ललाटस्य ज्ञेयमष्टाङ्गुलं पृथु । हनुद्वयं तु चिबुकमङ्गुलद्वितयं स्मृतम् ॥ चतुरङ्गुलीकौ कर्णौ श्रुवावेव तथा स्मृते ।