भारतकोश
बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Brihat Samhita of Varahamihira with Hindi Commentary

आचार्य वराहमिहिर / डॉ. सुरेशचन्द्र शास्त्री द्वारा

DevanagariHindipublished1,105 पृष्ठ

पृष्ठ 552, कुल 1105 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 552

Adh. LXIII. Sl. 2-3.] चतुःषष्टितमोऽध्यायः 533 तथा च गर्गः । श्वेतस्ताम्राक्षः शुक्लस्ताम्राक्षस्त्वृजुवालधिः । अनावृत्ताङ्गुलीः खङ्गस्ताम्रचूडः प्रशस्यते ॥ अस्यालापी यवग्रीवो दधिवर्णः शुभाननः । प्रशस्तास्यः स्थूलशिरा हारिद्रचरणो द्विजः ॥ भक्षास्ताम्रावक्त्रांश्च स्निग्धवर्णांश्च पूजिताः । दीनांश्चैव विवर्णांश्च विस्वरांश्च विगर्हिताः ॥ यवग्रीवो यो वा बदरसदृशो वापि विहगो बृहन्मूर्धा वर्णैर्भवति बहुभिर्यश्च रुचिरः । स शस्तः सङ्ग्रामे मधुमधुपवर्णश्च जयकृ- न्न शस्तो योऽतोऽन्यः कृशतनुरवः खञ्जचरणः ॥२॥ Sloka 2.—A cock which has a neck of the shape of barley corn, which has the colour of Jujube fruit, a big head, or looks beautiful with various culours is commend- able in fight. So also one which has the colour of honey or bee brings victory. One that possesses con- trary characteristics is not auspicious. One that has an emaciated body, a feeble voice and lame legs is also not good. कुक्कुटी च मृदुचारुभाषिणी स्निग्धमूर्तिरुचिराननेक्षणा । सा ददाति सुचिरं महीक्षितां श्रीयशोविजयवीर्यसम्पदः ॥३॥ Sloka 3.—A hen with a gentle and sweet voice, glossy body and beatiful face and eyes, brings for a long time abundance of wealth, fame, victory and valour to kings. Thus ends the 63rd Adhyaya on "the Signs of Cocks." कूर्मलक्षणम् ॥६४॥ Signs of Tortoises. स्फटिकरजतवर्णो नीलराजीविवित्रः कलशसदृशमूर्त्तिश्चारुवंशश्च कूर्मः ।