बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

534 [Adh. LXIV. Sl. 1-3. अरुणसमंवपुर्वा सर्षपाकारचित्रः सकलनृपमहत्त्वं मन्दिरस्थः करोति ॥१॥ Sloka 1.—A tortoise that has the colour of crystal or silver, that is marked with blue lines, that has a pot-like body, a beautiful back-bone, or has a red body, and is ornamented with spots in the form of white mustard seeds, gives one the over-lordship of all kings when be- ing kept at home. अञ्जनभृङ्गश्यामतनुर्वा विन्दुविचित्रोऽव्यङ्गशरीरः । सर्पशिरा वा स्थूलगलो यः सोऽपि नृपाणां राष्ट्रविवृद्धयै ॥२॥ Sloka 2.—A tortoise that has a body dark in colour similar to collyrium or bee, that is beautified by spots, that has a full-grown body, a serpentine head or a broad neck, also conduces to the prosperity of the realms of kings. वैडूर्यरुविट् स्थूलकण्ठस्त्रिकोणो गूढच्छिद्रश्चोरुवंशश्च शस्तः । क्रीडावाप्यां तोयपूर्णे मणौ वा कार्यः कूर्मो मङ्गलार्थं नरेन्द्रैः ॥३॥ Sloka 3.—A tortoise that has the lustre of beryl, a thick neck, a triangular shape, hidden cavities and a fine back-bone is auspicious. Such a tortoise should be kept in a pleasure-lake or in a basin full of water by kings for the sake of auspiciousness. तथा च गर्गः । शङ्खदर्भप्रतीकाशश्चक्राभो रजतप्रभः । समो वैदूर्यवर्णाभो यो भवेद्दृष्टसर्षपः ॥ यश्च वा कोकिलाभासो राजीवाभश्च यो भवेत् । पीतकाञ्चनवर्णस्तु पुण्डरीकसमप्रभः ॥ गोधामुखं त्रिकोणं च तथा मण्डूकवर्धनम् । स्त्रीपुत्रमतिदं विन्द्यात् कूर्म्मं राष्ट्रविवर्धनम् ॥ Thus ends the 64th Adhyaya on "the Signs of Tortoises."