बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. IV. Sl. 16-19] चतुर्थोऽध्यायः 39 the ruling chiefs living in the land will be ousted from their places. Cf. वृद्धगर्गः अच्छिन्ना मण्डले रेखा शशिनो दृश्यते यदा । कुण्डाख्यं नाम संस्थानं नृपविग्रहदायकम् ॥ Also पञ्चसिद्धान्तिका V-1-10. प्रोक्तस्थानाभावादुदगुच्चक्षेमवृद्धिवृष्टिकरः । दक्षिणतुङ्गश्चन्द्रो दुर्भिक्षभयाय निर्दिष्टः ॥१६॥ Sloka 16.—If the Moon has her northern horn slightly raised and be of a form or configuration other than any of those described above, it indicates increase of happiness to mankind and advent of timely rains. If the southern horn be higher, it portends famine and fear. शृङ्गेणैकेनेन्दुर्विलीनमथवाऽप्यवाङ्मुखं शृङ्गम् । सम्पूर्णं चाभिनवं दृष्ट्वैको जीविताद्भ्रश्येत् ॥१७॥ Sloka 17.—If the Moon should appear with only one horn, with one of the horns shorn off, or with one of the horns bent downwards, or appear like a full Moon while in reality it is not so, the person who observes such a Moon singly on the first day of the bright half of a month will meet with immediate death. Cf. समाससंहिता उदवन्तमप्यसहशं न शुभं बहुरूपताथवैकस्य । एकश्चन्द्रविकारं यः पश्येन्नस चिरं जीवेत् ॥ संस्थानविधिः कथितो रूपाण्यस्याङ्गवन्ति चन्द्रमसः । स्वल्पो दुर्भिक्षकरो महान् सुभिक्षावहः प्रोक्तः ॥१८॥ मध्यतनुर्वज्राख्यः क्षुद्भयदः सम्भ्रमाय राज्ञां च । चन्द्रो मृदङ्गरूपः क्षेमसुभिक्षावहो भवति ॥१९॥