बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

52 बृहत्संहितायाम् [Adh. V. Sl. 25-27 अतिवेले फलानां तु सस्यानां क्षयमादिशेत् ॥ वृत्तसमे पर्वणि नृपा निर्वैरा विगतज्वराः । प्रजाश्च सुखिताः सर्वा भयरोगविवर्जिताः ॥ तथा च काश्यपः अनागतमतीतं वा ग्रहणं पर्व दृश्यते । गर्भस्त्रावमनावृष्टिं फलं पुष्पं विनश्यति ॥ हीनातिरिक्तकाले फलमुक्तं पूर्वशास्त्रदृष्टत्वात् । स्फुटगणितविदः कालः कथञ्चिदपि नान्यथा भवति ॥२५॥ Sloka 25.—The effects of eclipses occurring a bit earlier or later than the actual time calculated have been described as stated above simply because they have been so stated in the ancient Sastras. However, the time calculated by a true astrologer will in no case prove inaccurate. Note here Varahamihira's bold and dogmatic assertion that calculations done on proper lines will never be false. Conse- quently, there is absolutely no chance of there being any difference between the actual occurrence of an eclipse and the calculation. यद्येकस्मिन् मासे ग्रहणं रविसोमयोस्तदा क्षितिपाः । स्वबलक्षोभैः सङ्ख्यमायान्त्यतिशस्त्रकोपश्च ॥२६॥ Sloka 26.—If there should be both solar and lunar eclipses occurring in one and the same month, kings will suffer destruction through the open rebellion of their army. There will further be terrible bloodshed. तथा च काश्यपः चन्द्रार्कयोरेकमासे ग्रहणं न प्रशस्यते । परस्परं वधं कुर्युः स्वबलक्षुभिता नृपाः ॥ ग्रस्तावुदितास्तमितौ शारदधान्यावनीश्वरक्षयदौ । सर्वग्रस्तौ दुर्भिक्षमरकदौ पापसन्दृष्टौ ॥२७॥