बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

Adh. V. Sl. 80-82] पञ्चमोऽध्यायः 69 Sloka 79.—The undermentioned will be affected when the eclipse happens in the lunar month of Bhadra- pada : the Kalingas, the Vaugas, the Magadhas, the Surashtras, the Mlechchas, the Suveeras, the Daradas and the Asmakas ; women will suffer miscarriages. But there will be prosperity in the land. काम्बोजचीनयवनान् सहशल्यहृद्भि- र्वाहीकसिन्धुतटवासिजनांश्च हन्यात् । आनर्तपौण्ड्रभिषजश्च तथा किरातान् दृष्टोऽसुरोऽश्वयुजि भूरिसुभिक्षकृच्च ॥८०॥ Sloka 80.—When Rahu is seen eclipsing the Sun or the Moon in the lunar month of Aswayuja, the people of Kamboja, China, the Yavanas, the surgeons, the Valhikas those living on the banks of the Indus, the Anarthas, the Paundras, physicians and the Kiratas will perish. But there will be abundance of food and provisions. तथा च समाससंहितायाम् अश्वयुग्माघकार्तिकभाद्रपदेष्वागतः सुभिक्षकरः। राहुरवशिष्टमासेष्वशुभकरो वृष्टिधान्यानाम् ॥ हनुकुक्षिपायुभेदा द्विद्विः सञ्छर्दनं च जरणं च मध्यान्तयोश्च विदारणमिति दश शशिसूर्ययोर्मोक्षाः ॥८१॥ Sloka 81.—The liberation or the end of a solar or lunar eclipse is one of ten varieties : (1) दक्षिणहनु—Dakshi- nahanu (2) वामहनु—Vamahanu (3) दक्षिण कुक्षि—Dakshina- Kukshi (4) वामकुक्षि—Vama Kukshi (5) दक्षिणपायु—Dakshina- payu (6) वामपायु—Vamapayu (7) सञ्छर्दन—Sanchhardana (8) जरण—Jarana (9) मध्यविदारण—Madhya Vidarana and (10) अन्त्यविदारण—Antyavidarana. आग्नेयामपगमनं दक्षिणहनुभेदसञ्ज्ञितं शशिनः। सस्यविमर्दो मुखरुक् नृपपीडा स्यात् सुवृष्टिश्च ॥८२॥