चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

132 चक्रदत्त—८. पाण्डुरोगाधिकारमु.

योगराजमनु रसायनमु.

श्लो. त्रिफलायास्त्रयो भागास्त्रयस्त्रिकटुकस्य च । 12 ।
भागश्चित्रकमूलस्य विडङ्गानां तथैव च, पञ्चाश्मजतुनो भागास्तथा रूप्यमलस्य च । 13 ।
माक्षिकस्य विशुद्धस्य लोहस्य रजसस्तथा, अष्टौ भागाः सितायाश्च तत्सर्वं श्लक्ष्णचूर्णितम् । 14 ।
माक्षीकेणाप्लुतं स्थाप्यमायसे भाजने शुभे, उदुम्बरसमां मात्रां ततः खादेद्यथाग्निना । 15 ।
दिनेदिने प्रयुञ्जीत जीर्णे भोज्यं यथेप्सितम्, वर्जयित्वा कुलुत्थांश्च काकमाचीकपोतकान् । 16 ।
योगराज इतिख्यातो योगोऽयममृतोपमः, रसायनमिदं श्रेष्ठं सर्वरोगहरं शुभम् । 17 ।
पाण्डुरोगं विषं कासं युक्तानां विषमज्वरम्, कुष्ठान्यजरकं मेहं श्वासं हिक्कामरोचकम् । 18 ।
विशेषाद्धन्त्यपस्मारं कामलां गुदजानि च ।

त्रिफलमुलु ३ भागमुलु मिरियमुलु पिप्पळ्ळु ३ भागमुलु चित्रमूलमु १ भागमु वायुविडंगमुलु १ भागमु शिलाजित्तु ५ भागमुलु वेंडिचिट्टेमु हेममाक्षिकमु लोहभस्ममु अयिदु अयिदुभागमुलुनु चक्केर ८ भागमुलुनु वीटिनन्निटिनि कलिपि चूर्णमुचेसि तेनेलोकलिपि लोहपुपात्रलो पॆट्टवलयुनु. तरुवात तमतम जठराग्निननुसरिंचि मेडिपंडंत मात्रलुनुगा चेसिकॊनि प्रतिदिनमुनु सेविंचुचुंडवलयुनु. तिनिनदि जीर्णमगुचुन्नचो इच्छकु वच्चिनट्लु पदार्थमुलनु भुजिंपवच्चुनु कानि उलवलनु कपोतमांसमु कामंचि वीटिनि वदलिपॆट्टवलयुनु. योगराजमनि चॆप्पबडु नीयोगममृतमुतो तुल्यमैनदि. इय्यदि उत्तममगु रसायनमु. सर्वरोगमुलनु हरिंचुनु. पाण्डुरोगमुनु विषमुनु दग्गुनु क्षयरोगमुनु विषमज्वरमुनु कुष्ठु अजीर्णकमु मेहमु श्वासमु मुन्नगुवानिनि अरोचकमुनु ऎक्कुवगा नपस्मारमुलनु कुष्ठुनु गुदरोगमुलनु नशिंपजेयुनु.

---

विशालाद्यचूर्णमु.

श्लो. विशाला कुटजं मुस्तं कुष्ठं दारु कलिङ्गकाः । 19 ।
कर्षांशा द्विपिचूर्मूर्वा कटरूहा च हुतप्रिया, पीत्वा तच्चूर्णं मण्डेन...