भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 166, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 166

१४६ चक्रदत्त — ९. रक्तपित्ताधिकारमु.

कोम्मल बेरडुतोఁगूडिन अड्डसरमुनु कषायमुनु काचि यन्दुलॊ अड्डसरपुपूवुल कल्कमुनु कलिपि अन्तट नेतिनि पक्वमुचेसि दानिलो तेनेनु कलिपि तिनिनयॆडल रक्तपित्तमुल नतित्वरितमुगा पोఁगॊट्टुनु.

कामदेवघृतम्

श्लो. शणस्य कोविदारस्य वृषस्य ककुभस्य च । कल्याढ्यत्वात्पुष्पकल्कं प्रस्थे पलचतुष्टयम् ॥ ५० ॥

अश्वगन्धापलशतं तदर्धं गोक्षुरस्य च । शतावरी विदारी च शालिपर्णी बला तथा ॥ ५१ ॥

अश्वत्थस्य च शुङ्गानि पद्मबीजं पुनर्नवा । काश्मरीपलमेतत्तु माषबीजं तथैव च ॥ ५२ ॥

पृथग्दशपलान्भागान् चतुर्द्रोणेऽम्भसः पचेत् । चतुर्भागावशेषे तु कषायमवतारयेत् ॥ ५३ ॥

मृद्वीका पद्मकं कुष्ठं पिप्पली रक्तचन्दनम् । बालकं नागपुष्पं च आत्मगुप्ताफलं तथा ॥ ५४ ॥

नीलोत्पलं शारिवे द्वे जीवनीयं विशेषतः । पृथक्कर्षसमं चैव शर्करायाः पलद्वयम् ॥ ५५ ॥

रसस्य पौण्ड्रकेक्षूणां माढकं तत्र दापयेत् । चतुर्गुणेन पयसा घृतप्रस्थं विपाचयेत् ॥ ५६ ॥

रक्तपित्तं क्षतक्षीणं कामलां वातशोणितम् । हलीमकं तथा शोथं वर्णभेदं स्वरक्षयम् ॥ ५७ ॥

अरोचकं मूत्रकृच्छ्रं पार्श्वशूलं च नाशयेत् । एतद्राज्ञां प्रयोक्तव्यं बह्वन्तःपुरचारिणाम् ॥ ५८ ॥

स्त्रीणां चैवानपत्यानां दुर्बलानां च देहिनाम् । क्लीबानामल्पशुक्राणां जीर्णानामल्परेतसाम् ॥ ५९ ॥

श्रेष्ठं बलकरं हृद्यं वृष्यं पेयं रसायनम् । ओजस्तेजस्करं चैव आयुःप्राणविवर्धनम् ॥ ६० ॥

संवर्धयति शुक्रं च पुरुषं दुर्बलेन्द्रियम् । सर्वरोगविनिर्मुक्तः तोयसिक्तो यथा द्रुमः ॥ ६१ ॥

कामदेव इति ख्यातः सर्वरोगेषु शस्यते ।

मद्दिपूवुलु काञ्चनपुपूवुलु जनुपपूवुलु अड्डसरमुपूवुलु वीटितोचेसिन कल्कमुनु नालुगुपलमुलु तीसिकॊनि पदहारु पलमुल कषायमुलॊ कलपवलयुनु. पॆन्नेरुगड्ड १०० पलमुलु पॆद्दपल्लेरु ५० पलमुलु पिल्लीपीचर नेलगुम्मुडु कॊलपॊन्न