चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 233, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें२१. अपस्माराधिकारमु.
अपस्मारमुनंदु सामान्यमुलगु नुपायमुलु.
श्लो. वातीकं बस्तिभिः प्रायः पैत्तं प्रायो विरेचनैः,
श्लैष्मिकं वमनप्रायै रपस्मार मुपाचरेत्. १.
सर्वत स्सुविशुद्धस्य सम्य गाश्वासितस्य च,
अपस्मारविमोक्षार्थं योगा स्संशमना श्शुभाः. २.
साधारणमुगा वातपु टपस्मारमुललो बस्तिकर्मल चेतनु पित्तपुटपस्मारमुललो विरेचनमुलचेतनु श्लेष्मापस्मारमुललो वांतुलचेतनु चिकित्स चेयवलयुनु. अन्नि విధमुलनु परिशुद्धुँडु नगुवानिकि, चक्कగా नूपिरि वॆड्लॆडिवानिकिनि अपस्माररोगमुनु तोलगिंचुट कुपायमुलनु चॆप्पुचुन्नानु विनुमु.
अपस्मारमुन कंनादुलु.
श्लो. मनोह्वा तार्क्ष्यजा चैव शकृत्पारावतस्य च,
अंजनं हं त्यपस्मार मुन्मादं च विशेषतः. ३.
यष्टीहिंगुवचावक्र शिरीषलशुनामयैः,
साजमूत्रै रपस्मारे सोन्मादे नावनांजने. ४.
पुष्योद्धृतं शुनःपित्त मपस्मारघ्न मंजनम्,
तदेव सर्पिषा युक्तं धूपनं परमं स्मृतम्. ५.
मणिशिल रसांजनमु पावुरपु पॆंट वीटिनि काटुक चेसि नेत्रमुलँ बॆट्टुकोनिनचो नपस्मारमुनु ऎक्कुवगा पिच्चिनि पोगोट्टुनु. यष्टिमधुकमु इंगुव वस ग्रंथितगरमु शिरीषफलमु (अनఁగా दिरिसॆनपंडु) उल्लिगड्ड चॆंगल Cosmoष्टु वीटिनि मेकयूच्छतो नूरि नस्यमुनु गानु अंजनमु गानु उपयोगिंचिनचो अपस्मारमुलनु उन्मादमुलुनु दूरमु लगुनु. पुष्यनक्षत्रमुनाडु कुक्कयॊक्क पित्तमुनु तॆच्चि, कनुलकु काटुक गाstep नुपयोगिंचिनचो नपस्मारमुलु नष्टमु लगुनु. लेकुन्न आपित्तमुनंदे नेयिनि कलिपि धूपमुनु वेसिनयॆडलनु अपस्मारमुलु नष्टमु लगुनु.
अपस्मारमुनकु धूपनवर्गुल्लः
श्लो. नकुलोलूक मार्जार गृध्रकीटाहि काकजैः, तुण्डैः