चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

222 చక్రదత్త — ౨౨. వాతవ్యాధ్యధికారము.

డిచేసి దానిని నేతిలో పోసి చక్కగాఁ గలియఁబెట్టి ప్రతినిత్యమును భక్షింపవలయును. దీనిని ఇరువదియొక్క రోజు సేవించినవాడు శ్రుతధరుఁడు (అనఁగా విన్నదాని నెల్లను జ్ఞాపక ముంచికొనెడి వాఁడు) గాఁ కాఁగలఁడు. మేఘముల బోలి గర్జన గలవాఁడుగను, మత్తకోకిలవలె మనోహరముగా మాటలాడగా గలవాఁడుగను అగును. మొద్దుబారుట, డగ్గుత్తికపడుట, నోటి మాట వెడలకుండుట వీటిని ఈకల్యాణకలేహము పోఁగొట్టును. కటీప్రదేశములో వ్యాపించినదియును కంఠప్రదేశసనఁ గలదియు నగు వాతములను నశింపఁజేయును. మన్యాగతము లగు వాతములను నేర్పరియగు వైద్యుఁ డిచ్చిన నస్యవిధియును వమనమును నశింపచేయం గలుగును.

మాషబలాదిలేహము.

శ్లో. మాషబలా శూకశుంబీ కట్ఫలారాస్నాశ్వగంధోరుబూకాణాం, క్వాథోనస్య నస్కునిపీతో రామఠలవణాన్వితః కోష్ణః. 23.

అపహరతి పక్షవాతం మన్యాస్తంభం సకర్ణనాదరుజం, దుర్జయమర్దితవాతం సప్తాహాజ్జయతి చావశ్యం. 24.

కారమినుములు ముత్తువపులగము దురదగొండి కామంచి సన్నరాస్న అశ్వగంధ ఆముదపువిత్తనములు వీటితో కషాయమును చేసి దానిలో ఇంగువ ఉప్పునువేసి కొద్దిగా వెచ్చచేసి త్రాగిన యెడల పక్షవాతము మన్యాస్తంభము చెవిపోటు వాతబాధ వీటి నేడురోజులలో నిశ్చయముగా పోఁగొట్టును. దీనిని మాషబలాదిలేహ మందురు.

అపతంత్రకే దశమూలాదిక్వాథః.

శ్లో. దశమూలీ బలా మాష క్వాథం తైలాజ్యమిశ్రితం, సాయం భుక్త్వా పిబే న్నక్తం విశ్వాచ్యా మపబాహుకే. 25.

మూలం బలాయాస్త్వథ పారిభద్రా త్తథాత్మగుప్తా స్వరసం పిబేద్వా, నస్యం తు యో మాంసరసేన దద్యా న్మాంసాదశా వజ్రసమానబాహుః. 26.

మాషాత్మగుప్లై రండ వాట్యాలకశ్రుతం పిబేత్, హింగుసైంధవసంయుక్తం పక్షాఘాతనివారణం. 27.

బాహుశోషే పిబేత్సర్పిః భుక్త్వా కల్యాణకం మహత్, హృది ప్రకుపితే వాతే చాంశుమత్యాః పయో హితం. 28.

హరీతకీ వచా రాస్నా సైంధవం చామ్లవేతసం, ఘృతమాత్రాసమాయుక్త మపతంత్రకనాశనం. 29.