चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 240, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ेंआन्ध्रतात्पर्यसहितमु. २२१
पिबेत्तत्र भक्तिकं, पञ्चमूली कृतः क्वाथो दशमूली कृतोऽथवा. १७.
रूक्षस्वेद स्तथानस्यं मन्यास्तम्भे प्रशस्यते,
वाता द्वान्धमनी दुष्टौ स्नेहगण्डूषधारणम्. १८.
वीर्यमुनु पोंदिन वातमुनन्दु सन्तोषमुनु बलमुनु वीर्यमुनु पुट्टिञ्चु नन्न पानमुल नीयवलयुनु. विशेषमुगा वीर्यमु वेडलुद्वार मुबिगीसिकोनियुन्नचो परीक्षिश्चि विरेचनमुल नीयवलयुनु. वातमुवलन गर्भमु एण्डियुन्ननु पिल्ललु शुष्किञ्चि पोवुचुन्ननु वाविलि नेलगुम्मुडु वीटितो सिद्धमु चेयఁबडिन पाल नीयवलयुनु. शिरमुनन्दु गल वातरोगमुनन्दु शिरोरोगमुनु पोगोट्टु क्रिय लनु चेयवलयुनु. मुखमु वलिन ट्लुण्डिनयेडल मोकानिकि चेमटनु बुट्टिञ्चि बोटनव्रेळ्ळतो ओत्ति प्रदेशिनिव्रेलीचेत एत्तिपट्टि क्रिन्दिपेदविनि एत्तियुञ्चुट मञ्चिदि. वातरोगमुचेत पीडिम्पఁबडिनवानिकि मिनपसुन्निनि नेतिथो वण्डि तिनिपिम्पवलयुनु. पालु मांस रसमुनु त्रागिनपिम्मट दशमूलमुल कषायमुनु त्रागवलयुनु. तलण्टिञ्चोकोनुट, शिरोवस्ति चेयिञ्चुट, कषायमुनु त्रागुट, नस्यविधि वीनि नाचरिञ्चुवारु नेतिनि त्रागुचुण्डिनचो वातपीडितुलु अयिननु ब्रदिकेदरु. पञ्चमूलमुल कषायमु गानि दशमूलमुल कषायमु गानि तीक्ष्णमै वेडि चेसि चेमटఁ बुट्टिञ्चु नस्यमुनु गानि मन्यास्तम्भमु नन्दु इच्छुट मञ्चिदि. वात मुवलन माटलनु नाडुलुनु चेडिपोयिन येडल वीनितोने स्नेहगण्डूषमुल निप्पिञ्चवलयुनु.
कल्याणक लेहमु.
श्लो.
सहरिद्रा वचा कुष्ठं पिप्पली विश्वभेषजं,
अजाजी चाजमोदाच यष्टीमधुक सैन्धवं. १९.
एतानि समभागानि श्लक्ष्णचूर्णानि कारयेत्,
तच्चूर्णार्ध सर्पिषालोड्य प्रत्यहं भक्षये न्नरः. २०.
एकविंशति रात्रेण भवे च्छ्रुतिधरो नरः,
मेघदुन्दुभिनिर्घोषो मत्तकोकिलनिस्स्वनः. २१.
जडगद्गदमूकत्वं लेहः कल्याणको जयेत्,
रुक्षस्त्रीक्लस्यन्दगतं वायुं मन्यागतं तथा. २२.
वमनं हन्ति नस्यं च कुशलेन प्रयोजितः.
पसपु, वस, चेंगल्वकोष्ठु, पिप्पळ्ळु, शोंति, नल्लजीलकर्र, वाममु. सुल्लङ्गि, यष्टिमधुकमु, सैन्धवलवणमु वीटिनि समानभागमुलुगा तीसिकोनि मेत्तगा पो...