चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 251, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें232 - चक्रदत्त—२२. वातव्याध्यधिकारमु.
चरम कोम्मुलु गिट्टलु मोदलगुवानिनि तीसिवैचिन मेक मांसमुनु दशमूलमुलनु तीसिकोनिवच्चि द्रोणपरिमित मगु जलमुलो पचनमुचेसि नाल्गवभागपु नीरु मिगिलियुण्डगा 16 पलमुल नेतिनिचेर्चि वण्डि पक्वमगु समयमुलो जीवनीयगणमन्दलि यौषधमुलनु मुत्तवपुलगमु पालु पिल्लिपिच्चर वीटिनि कलिपि नेतिनि सिद्धमु चेयवलयुनु. इय्यदि छागालाद्यघृत मनఁबडुनु. अन्निవిధमुलगु वातविकारमुलनु पोఁगोट्टुनु. अर्दितवातमु कर्णशूलयु चेविटितनमु मूఁगतनमु मिनमिनरोगमु मोद्दुबाटुट डगुत्तिक पंगुत्वमु पोट्टि गृध्रसि अपतानमु अपतन्त्रमु मुन्नगु वानियन्दु ईघृतमु मिक्कि-लि मञ्चि दनि कोनियाडఁबडिनदि. द्रोणपरिमितजलमुलो 100 पलमुल पैनिఁ जेप्पिन मेकमांसमुनु दशमूलमुलु मुत्तवपुलगमु जीवनीयगणपु औषधमुलु विबडिनबदिपलमुल చొప్పునను चेर्पवलयुनु. इय्यदिये छागालाद्यघृतमु अनఁबडुनु.
एलादितैलमु
श्लो. एला मुरा सरलशैलजदारु कौन्ती चण्डा शटी नलद चम्पक हेमपुष्पी,
स्थौणेयगन्ध रसपूतिदला मृणाल श्रीवास कुन्दुरु नखाम्बु वराङ्ग कुष्ठम्। ९९।
कालीयकं जलदकर्कटचन्दनश्री र्जात्याः फलं सपिकसं सहकुङ्कुमं च,
पक्त्वा तुरुष्क लघुलां भतया विनीय तैलं बलाक्वथनदुग्धयुतं च दध्ना। १००।
सार्धं पचेत्तु हित मेत दुदाहरन्ति वातामयेषु बलवर्ण वपुः प्रकाऴ्,
एलकुलु ताळपत्री देवदारु शिलाजित्तु रेणुक अनु गन्धद्रव्यमु, चोरपुष्पि कच्चूरमु जटामांसि संपेङ्ग नागकेसरमुलु दवनमु जव्वादि कस्तूरि जापत्रि वट्टिवेरु श्रीवासमनु गुग्गुलुधूपमु किक्किसगड्डि नखमनु गन्धद्रव्यमु कुरुवेरु लवंगपुपट्ट चेंगलStartup/कोष्टु म्रानुपसपु तुंगमुस्तलु कर्काटकशृंगि चन्दनमु लवंगमु जाजिकाय मंजिष्ठ कुंकुमपुव्वु वीटिनि भागमुलचोप्पुन दोरिकिनंतवऱकु तेच्चि कल्कमुनु चेसि दानिलो मुत्तुवपुलगपुकषायमुनु पालनु पेरुगुनु चेर्चि वण्डि तैलमुनु सिद्धमु चेयवलयुनु. इय्यदि वातरोगमुललो हितकरमु. बलमुनु कांतिनि शरीरमुनु वृद्धि नोन्दिंचुनु.
बलाशैरीय तैलमुलु
श्लो. बला निःक्वाथकल्काभ्यां तैलं पक्वं पयो ऽन्वितम्,
सर्ववातविकारघ्न मेवं शैरीयपाचितम्। १०१।