चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

234 చక్రదత్త—౨౨. వాతవ్యాధ్యధికారము.

వికారములనుపోఁగొట్టును. ఈమాత్రలను బలానుసారముగా ప్రసవించినస్త్రీకి ఈయవలయును. దీనిని గర్భముకాగోరు స్త్రీలును వీర్యము క్షీణించిన పురుషులును క్షీణవాతమునందును మర్మస్థానమునఁ గల దెబ్బలయందును అభిహత మథిత భద్రము లగు పరిశ్రమలయందును ఉపయోగింపవలయును. వెక్కిళ్లు దగ్గు అధిమంథము గుల్మము భయంకరమగు శ్వాసము అండవృద్ధి వీటినిఆరుమాసములు సేవించిన నశింపఁ జేయును. దీనిని సేవించిన ధాతువృద్ధి గలవాఁడును స్థిరమగు యౌవనము కలవాఁడును అగును. రాజులు రాజసేవకులు సుఖవంతులు సుకుమారులు బలవంతులు నగువారును సేవింపవలయును.

---

విష్ణుతైలము.

శ్లో. శాలపర్ణీ పృశ్నిపర్ణీ బలా చ బహుపుత్రికా. 101.
ఏరండస్య చ మూలాని బృహత్యోః పూతికస్య చ,
గవేధుకస్య మూలాని తథా సహచరస్య చ. 102.
ఏషాం తు పలికైః కల్కై స్తైలప్రస్థం విపాచయేత్,
ఆజం వా యది వా గవ్యం క్షీరం దద్యా చ్చతుర్గుణమ్. 103.
అస్య తైలస్య పక్వస్య శృణు వీర్యమతః పరమ్,
అశ్వానాం వాతభగ్నానాం కుంజరాణాం తథా నృణామ్. 104.
తైల మేతత్ప్రయోక్తవ్యం సర్వవ్యాధినివారణమ్,
ఆయుష్మాం శ్చ నరః పీత్వా నిశ్చయేన దృఢో భవేత్. 105.
గర్భ మశ్వతరీ వింద్యాత్ న చ మృత్యువశం వ్రజేత్,
హృచ్ఛూలం పార్శ్వశూలం చ తథై వార్ధావభేదకమ్. 106.
కామలా పాండురోగఘ్నం శర్కరాశ్మరినాశనం,
క్షీణేంద్రియా శుక్రనష్టా జరయా జర్జరీకృతాః. 107.
యేషాం చైవ క్షయోవ్యాధి రంత్రవృద్ధిశ్చ దారుణా,
అర్దితం గలగండం చ వాతశోణిత మేవ చ. 108.
స్త్రియో యా న ప్రసూయంతే తాసాం చైవ ప్రయోజయేత్,
ఏత ద్ధ్వజం వరం తైలం విష్ణునా పరికీర్తితం. 109.

తైలము 1 ప్రస్థము, మేకపాలు లేక ఆవుపాలు 4 ప్రస్థములు, ముయ్యాకుపొన్న కోలపొన్న ముత్తవపులగము పెద్దపీచర ఆముదపువేళ్లు నేలములక వేళ్లు పెద్దములక వేళ్లు క్రానుగచెక్క గోధుమ వేళ్లు ములిగోరింటవేళ్లు వీనికల్కములు ప్రత్యేకము 11 పలములు చేర్చి సిద్ధపఱచిన ఘృతము వాతరోగముగల మనుష్యులకు గుఱ్ఱములకు ఏనుగులకు గూడా శ్రేష్ఠమయినది. ఇది వంధ్యాదోషమును హరించును. ఆయువునిచ్చును. వలీపలితములను హృచ్ఛూల పార్శ్వశూల అర్ధావభేదకము కామిలపాండువు అశ్మరి ఇంద్రియనష్టము ఆంత్రవృద్ధి అర్దితవాతము గలగండము వాతరక్తములను హరిం