भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 287, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 287

268 चक्रदत्त—२३. वातरक्ताधिकारमु.

तिप्पतीगे रेंडु प्रस्थमुलु गुग्गिलमोक प्रस्थमु वेर्वेरुगा त्रिफलमु लोक्कोक्क प्रस्थमु गलिजेरु ओक प्रस्थमु वीटिनन्निटिनि चूर्णमुचेसि उच्चनीटिलो वैचि काचनवयुनु. नालवपालु मिगिलियुंडुनंतवఱकुनु गट्टिपडुनंतवఱकुनु पक्वमुचेयुचुने युंडवलयुनु. दंतीद्वयमु चित्रमूलमु मुनगचेक्क पिप्पळ्लु शोंठि करक्कायलु ताडि यसिरिकलु तिप्पतीगे लवंगपुपट्ट वायुविडंगमुलु वीटिनन्निटिनि अर्धपलमु चोप्पुननु तेल्लतेगड पावुप्लमु चोप्पुननु कलिपि चूर्णमुचेसि सिद्धमैन पिदप कोंचेमु वेच्चजेसि अमृतागुग्गुलु कल्कमुनु इंदु कलपवलयुनु. आपैपुट जठराग्नि ननुसरिंचि दीनिनि भक्षिंचुचुंडवलयुनु. अम्लपित्तमुगलवांडधिकमुगा दीनि भक्षिंपवलयुनु. इय्यदि वातरक्तमुनु कुष्ठुनु अग्निमांद्यमुनु दुष्टव्रणमुलनु मेहमुलनु आमवातसुलनु भगंदरमुलनु नाडीवातमुनु अस्थिवातमुलु वापुनु मुन्नगु नन्नीरोगमुलनु शमिंपजेयुनु. इय्यदि अमृतगुग्गुलमु. पूर्व्व मिदि अश्विनीकुमारुलचेत रचिंपबडिनदि. उत्तममैनदि.

योगसारामृतमु.

श्लो. शतावरी नागबला वृद्धदारक मुच्यटाः । ६३ ।
पुनर्नवाऽमृता कृष्णा वाजिगंधा त्रिकंटकम् ।
पृथग्दश पलान्येषां श्लक्ष्णं चूर्णानि कारयेत् ॥ ६४ ॥
तदर्धं शर्करायुक्तं चूर्णं संमर्दयेद्दृढः ।
स्थापयेत्सुदृढे भांडे मध्वर्धाढकसंयुतं ॥ ६५ ॥
घृतप्रस्थे समालोड्य त्रिसुगंधिपलेन तु ।
तं भांडे दीप्तचेष्टाग्नो यथावह्निबलं नरः ॥ ६६ ॥
वातरक्तं क्षयं कुष्ठं कार्श्यं पित्तास्रसंभवं ।
वातपित्तकफोत्थांश्च रोगानन्यांश्च तद्विधान् ॥ ६७ ॥
हत्वा करोति पुरुषं वलीपलितवर्जितं ।
योगसारामृतो नाम लक्ष्मीकांतिविवर्धनः ॥ ६८ ॥
दिवास्वाप्नाग्निसंतापं व्यायामं मैथुनं तथा ।
कट्वम्लगुर्वभिष्यंदि लवणाम्लानि वर्जयेत् ॥ ६९ ॥

पिल्लपीचर पेद्दमुत्तवपुलगमु पेद्दचोरमु नेलयुसिरिक गलिजेरु तिप्पतीगे पिप्पळ्लु पेन्नेरु पल्लेरु वीटिनि प्रत्येकमुगा पदिपलमूलचो॥ तेच्चि चूर्णमुनुचेसि इंदुलो सगमुनु कंदचक्करतो कलिपि मर्दनमुनु चेयवलयुनु. पिम्मुट अर्धाढकमु तेनेनुपोसि गट्टिपात्रलोवैचि युंचवलयुनु. तरुवात 16 पल...