चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 297, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें278 चक्रदत्त — २५. आमवाताधिकारमु.
शुण्ठीघृतम्
श्लो. पुष्ट्यर्थं पयसा साध्यं दृग्विण्मूत्रसंग्रहे । ५२ ।
दीपनार्थं मतिमता मस्तुना च प्रकीर्तितम्, सर्पि र्नागरकल्केन सौवीरक चतुर्गुणम् । ५३ ।
सिद्ध मग्निकरं श्रेष्ठ मामवातहरं परम् ।
बलमु कोरकैनचो पालतोऩु, मलमु मूत्रमु कोरकैन पॆरुगुतोऩु, दीपनमु कोरकैन मंदमु चेतनु सिद्धमु चेसिऩ शोंठि कल्कमुनंदु नालुगुरॆट्लु गंजिनिकलपि अंदु सिद्धमु चेसिऩ घृतमुनु सेविंचिऩ अग्निदीपनमुनु गल्गिंचुनु. आमवातमुनु हरिंचुनु.
रसोऩ पिण्डमु
श्लो. रसोऩस्य पलशतं तिलस्य कुडवं तथा । ५४ ।
हिंगु त्रिकटुकं क्षारौ पंचैव लवणानि च, शतपुष्पा तथा कुष्ठं पिप्पलीमूल चित्रकौ । ५५ ।
अजमोदायवानी च धान्यकं चापि बुद्धिमान्, प्रत्येकं तु पलं चैषां सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् । ५६ ।
घृतभांडे दृढे चैतत् स्थापये द्दिनषोडश, प्रतीक्ष्य तैलमासिंच्य प्रस्थार्थं कांजिकस्य च । ५७ ।
खादेत्कर्ष प्रमाणं तु तोयं मद्यं पिबे दनु, आमवाते तथा वाते सर्वांगैकांगसंश्रिते । ५८ ।
अपस्मारेऽनले मंदे कासश्वास गरेषु च, सोन्मादवातभंगे च शूले जंतुषु शस्यते । ५९ ।
उल्लिगड्डलु 100 पलमुलु तिललु 4 पलमुलु इंगुव शोंठि मिरियमुलु पिप्पळ्लु सज्जिकक्षारमु पंचलवणमुलु सोपु कोष्ठु पिप्पळ्लु मोडि वाममु धनियमुलु वीटिनि ओक्कोक्कपलमुनु तॆच्चि चूर्णमु चेसि नेतिपात्र लो पदहारु रोजुलुंचि 8 पलमुल तैलमु 8 प॥ गंजि वीटिनि कलिपि ओकतुलमु चॊप्पुऩ प्रतिदिनमु तिनि मंचि नीळ्लनु गानि मद्यमुगानि त्रागवलयुनु. आमवातमु सर्वांगवातमु एकांगवातमु, मृगीरोगमु मंदाग्नि दग्गु श्वास विषकृत्रिममु पिच्चि वायुवुपोद्लु शूल ईरोगमुलयंदु इदि युत्तममु.
प्रसारिणी संधानमु
श्लो. प्रसारण्याढक क्वाथे प्रस्थो गुडरसोऩतः, पक्वोः पंचोषणरजः पाद स्स्या दामवातहा । ६० ।