चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 331, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें312 चक्रदत्त—२९. गुल्माधिकारमु.
वचा हरीतकी हिङ्गुसैन्धवराम्लवेतसम्. 44. यवक्षारं यमानीं च पिबे दुष्णेन वारिणा, एतद्धि गुल्मनिचयं समूलं सपरिग्रहम्. 45. भिनत्ति सप्तरात्रेण वह्निर्दीप्तिं करोति च, पिप्पलीपिप्पलीमूल चित्रकाजाजिसैन्धवैः. 46. युक्ता पीता सुरा हन्ति गुल्ममाशु सुदुस्तरं, नादेयी कुटजार्क शिग्रुबृहती स्नुग्बिल्वभल्लातक, व्याघ्रीकिंशुकपारिभद्रकजटापामार्गीसीपाग्निकं, वासा मुष्ककपाटलाः सलवणाः दग्ध्वा जले पाचितं, हिङ्ग्वादि प्रतिवापमेतदुदितं गुल्मोदराष्ठीलिषु. 47. हिङ्गूग्रगन्धाबिडशुण्ठ्यजाजी हरीतकीपुष्करमूलकुष्ठं, भागोत्तरं चूर्णित मेतदिष्टं गुल्मोदरार्तोविषूचिकासु. 48.
नेमलियॆड्डुचॆक्क जाजिपत्रि नागकेसरमुलु रक्तचन्दनमु चव्यमु चित्रमूलमु शोंठि मिरियमुलु पिप्पळ्लु वीटिनि सैन्धवलवणमुतोఁगलिपि पात्रलोवैचि काल्चिचूर्णमुचेसि दधिमण्डमुतो सेविञ्चिन गुल्ममुलु उदररोगमुलु वापु पाण्डुरोगमु मुन्नगुनविनशिश्चुनु. इङ्गुव पुष्करमूलमु तुम्बुरुलु करक्कायलु सौवर्चलादिलवणत्रयमु शोंठि वीटिनि नेतिलोवेयिञ्चि यवक्षारमुतोఁ द्रागवलयुनु. पीनसशूलमुलु गुल्ममुलु नशिश्चुनु. वस करक्कायलु इङ्गुव सैन्धवलवणमु आम्लवेतसमु यवक्षारमु वाममु वीटिनि वेडिनीळ्ळतोఁ द्रागवलयुनु. इय्येडुदिनमुललो शूललनु जडसहितमुलगुगुल्ममुलनु जोఁगॊट्टि अग्निनि दीपिम्पఁजेयुनु. पिप्पळ्लु मोडि चित्रमूलमु जीलकऱ्ऱ सैन्धवलवणमु वीटिनि चेर्चिन मध्यमु भयङ्करमुलगु गुल्मरोगमुलनु शमिम्पఁजेयुनु. नीटिप्रब्बलि कोष्ठु जिल्लेडु मुनग पॆद्दमुलक जॆमुडुचॆक्क मारेडु नल्लजीडिवित्तनमुलु देवदारुचॆक्कव्रेळ्लु कडिमि चित्रमूलमु वासपाटलिपुष्पमु वीटिलो उप्पुवेसि तगुलఁबॆट्टि नीटितो पक्वमुचेसि इङ्गुव मुन्नगु वानिनि प्रतिवापमुनु चेयवलयुनु. गुल्ममु उदररोगमु अष्ठीलावातरोगमु वीटिकि हितमगुनु. इङ्गुव 1 भागमु वस 1 भागमु वेटुप्पु 3 भागमुलु शोंठि 4 भागमुलु जीलकऱ्ऱ 5 भागमुलु करक्कायलु 6 भागमुलु पुष्करमूलमु 7 भागमुलु चॆङ्गल्वकोष्टु 8 भागमुलु वीटिचूर्णमु गुल्ममुलनु उदररोगमुलनु अजीर्णमुलनु विषूचिकलनु पोఁगॊट्टुनु.