भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 337, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 337

318
चक्रदत्त — २९. गुल्माधिकारमु.

दन्तीसमं गुडं, ता श्चाभया स्त्रिदृ चूर्णा त्तैला च्चापि चतुःपलं. 87.
पल मेकं कणाशुण्ठ्योः सिद्धे लेहे च शीतले,
क्षौद्रं तैलसमं दद्या च्चतुर्जातपलं तथा. 88.
ततो लेह पलं लीढ्वा जग्ध्वा चै कां हरीतकीं. सुखं विरिच्यते स्निग्धो दोष प्रस्थ मनामयः. 89.
प्लीहश्वयथु गुल्मार्शो हृत्पाण्डु ग्रहणी गदाः, शाम्य न्त्युल्लेख शविषमज्वर कुष्ठा न्यरोचकाः. 90.

25 करक्कायलनु द्रोणपुनीटिलो पक्वमुचेसि दन्ति चित्रमूलमु वीटिनि 25 पलमुलचोप्पुन वैचि पाकमुचेसि 25 पलमुल बेल्लमुनन्दुचेर्चि पक्वमुचेसि तेल्लतेगड चूर्णमु 3 पलमुलुनु तैलमु 3 पलमुलु पिप्पळ्लु शोण्ठि पलमुचोप्पुन वैचि लेहमुनु चेसि चल्लपडिन पिम्मुट 4 पलमुल तेने लवङ्गपुपट्ट जापत्रि एलकुलु नागकेसरमुलु वीटिचूर्णमुनु 1 पलमु कलिपि ओक पलमु लेहमुनुचोप्पुन सेविम्पवलयुनु. पिम्मुट ओक करक्काय तिनिन सुखमुगा विरेचनमु कलुगुनु. अनेक दोषमु लुपशमिल्लुनु. प्लीह वापु गुल्मरोगमु हृद्रोगमु पाण्डुरोगमु ग्रहणीरोगमु ग्लानि विषमज्वरमु कुष्ठमु अरोचकमु इवियन्नियुनु शान्तिञ्चुनु.


वृश्चीराद्यरिष्टमु.

श्लो. वृश्चीर मुरुबूकं च वर्षाह्वं बृहतीद्वयं,
चित्रकंच जलद्रोणे पचे त्पादावशेषितं. 91.
मागधी चित्रक क्षौद्र लिप्तकुम्भे निधापयेत्,
मधुनः प्रस्थ मावाप्य पथ्या चूर्णाद्र्धसंयुक्तं. 92.
पर्युषितं दशा Narc/दशाहं च जीर्णभुक्तः पिबे न्नरः,
अरिष्टोयं जये द्गुल्म मविपाकं सुदुस्तरम्. 93.

तेल्ल गलिजेरु आमुदपुचेक्क गलिजेरु वाकुडु चित्रमूलमु वीटिनि ओकद्रोणमुनीटिलो पाकमुचेसि नाल्गवपालुनीरु मिगिलियुन्नप्पुडु पिप्पळ्लु चित्रमूलमु तेने वीटितो पूसिन कलशमुलो दानिनि पोसियुञ्चि 16 पलमुल करक्कायपोडि कलिपि पदि रोजुलुञ्चि जीर्णिञ्चेदियुन्नमुगलनाडु सेविम्पवलयुनु. इय्यदि पक्वमुकानि गुल्ममुल नैननु जयिञ्चुनु.


रक्तगुल्मोपायमुलु.

श्लो. काधिरस्य तु गुल्मस्य गर्भकालव्यतिक्रमे,
स्निग्धस्विन्नशरीरायै दद्यात् स्निग्धं विरेचनम्. 94.
शताह्वाचितिबिल्वत्व