भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 385, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 385

364
चक्रदत्त—35. शोधाधिकारमु.

...येत् त्रिफलां मात्रां व्याधिं बल मपेक्ष्य च. 39. रसकेनाथ यूषेणा पयसा वापि भोजयेत्, उपयुक्ते घृते तस्मि न्व्याधीन् हन्या दिमा न्बहून्. 40. यकृत्प्लीहोदरं चैव प्लीह शूलं यकृ त्तथा, कुक्षिशूलंचहृच्छूलं पार्श्वशूलमरोचकं. 41. विबन्धशूलं शमये त्पांडुरोगं सकामलं. छर्द्यतीसारशमनं तंद्राज्वरविनाशनं, महारोहितकं नाम प्लीहघ्नं तुवि शेषतः. 42.

रोहितकत्वचमु 100 पलमुलु, रेगु 64 पलमुलु वीटिनि द्रोणपु नीटिलो पक्वमुचेसि नाल्गवपालुगा दिगक्रागिनप्पुडु नालुगुरेट्ल मेकपालनु पोसि 16 पलमुल नेतिनि पक्वमु चेयवलयुनु. अन्दु ओक्कोक्क तुलप्रमाणमुगा कल्कमुनु वेयुचुण्डवलयुनु. शोंठि मिरियमुलु पिप्पळ्लु करक्कायलु ताडियशीरिक यिंगुव वाममु धनियामुलु अंटुप्पु जीलकऱ्ऱ सौवर्चलवणमु दानिम्म देवदारु गलिजेरु कोडिसेपालवित्तुलु यवक्षारमु पुष्करमूलमु वायुविडंगमुलु चित्रमूलमु चकारमु चव्यमु वस वीटितो पक्वमुचेसि आघृतमुनु दिंपि युंचिकोनवलयुनु. दीनिनि सेविंचेडि रोगितनबलमु ननुसरिंचि सेविंपवलयुनु. यकृद्रोगप्लीहरोगमुलु मुन्नगुनवी दीनि వలన नशिंचुनु.

इत्लु चक्रदत्तयन्दु प्लीहरोगाधिकार प्रकरणमु मुगिसेनु.


35. शोधाधिकारमु.

☛ शोधकु सामान्योपायमुलु. ☚

श्लो. शुंठी पुनर्नवै रंड पंचमूलश्रुतं जलं, वातीके श्वयथौ शस्तं पानाहारपरिग्रहे. 1.
दशमूलं सर्वथाच शस्तं वाते विशेषतः, क्षीराशनः पित्तकृतेऽथ शोधे त्रिवृद्गुडूची त्रिफलाकषायं. 2.
पिबे द्गवां मूत्रविमिश्रितं वा फलत्रिकाचूर्ण मथाक्षमात्रं, अभया दारु मधुक तिक्ता दन्ती सपिप्पली. 3.
पटोलं चंदनं दार्वीं त्रायमाणेंद्रवारुणी, एषां क्वाथः स