भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 513, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 513

४९२ चक्रदत्त—५६. कर्णरोगाधिकारमु.

मुनु वेच्चఁजेसि चॆविलॊఁबोसिन कर्णशूललु तॊलఁगिचनुनु. लेनिचो राविआकुलनु बॊत्तिगाఁबट्टि चमुरुतोఁदडिपिनिप्पुमीद पॆट्टितीसि वानितो काचवलयुनु. जिल्लेडुआकुल दॊन्नेलो पालतो सिद्धमु चेयఁबडिन दॆमिटिकाडलरसमुनु कॊंचॆमु वॆच्चఁजेसि चॆविलोनఁ बोसिनचो कर्णशूललु शांतिंचुनु.


౨౯ दीपिकातैलम् ౨౯

श्लो. महतः पञ्चमूलस्य काण्डान्यष्टाङ्गुलांसि च, क्षौमे- णावेष्ट्य संसिच्य तैलेनादीपयेत्ततः ॥ १० ॥

यत्तैलं च्यवते तेभ्यः सुखोष्णं तत्प्रयोजयेत्, ज्ञेयं तद्दीकिकातैलं सद्यो गृह्णाति वेदनाम् ॥ ११ ॥

एवं कुर्याद्भद्रकाष्ठे कुष्ठे काष्ठे च सारले, मतिमान् दीपिकातैलं कर्णशूलनिवारणम् ॥ १२ ॥

अर्कस्य पत्रं परिणामपीतं आज्येन लिप्तं शिखिनाऽवतप्तम्, आपीड्य तोयं श्रवणे निषिक्तं निहन्ति शूलं बहुवेदनं च ॥ १३ ॥

तीव्रशूलातुरे कर्णे सशब्दे क्लेशवाहिनि, बस्तमूत्रं क्षिपेदुष्णं सैन्धवेनावचूर्णितम् ॥ १४ ॥

वंशावलेखीसंयुक्ते मूत्रे वार्धाविके भिषक्, तैलं पचेत्तेन कर्णं पूरयेत्कर्णशूलिनः ॥ १५ ॥

हिङ्गुतुम्बुरुशुण्ठीभिः साध्यं तैलं तु सार्षपम्, कर्णशूले प्रधानं तु पूरणं हितमुच्यते ॥ १६ ॥


बृहत्पञ्चमूलमुलनु ग्रैकोनि पट्टुबट्टलो चुट्टि नूनेलोमुंचि निप्पुनु मुट्टिंपवलयुनु. अय्यदि मंडुनप्पुडु पडॆडि वेडि वेडि चमुरुनु दीपिकातैलमनि यनॆदरु. इदि कर्णशूललनु पोगॊट्टुनु. ईविधमुगने भद्रकाष्ठमु कोष्ठु सरलपु क्षुपकोष्ठु वीटिनिकूडनु पट्टुगुड्डतो चुट्टि तैलमुलो मुंचि तैलमुनु पिंडि चॆविलोपोसिन चॆविपोटुलु नशिंचुनु. पंडुवाडिन जिल्लेडाकुकु नेयिपूसि निप्पुपैनि काचि चॆविलोपिंडॆरकेनि मिक्किलियुनुगल चॆविपोटुलुनु नशिंचुनु. ऎक्कुवपोटुनु बुंयनुनि ध्वनियुनु गल चॆवियगुनेनि मेक युच्चलो सैंधवलवणमुनु चेर्चि वॆच्चजेसि पोयवलयुनु. तवक्षीरि मेकयुच्चलो सिद्धमु चेसिन तैलमुनु पोसिननु कर्णशूलमुलु हरिंचुनु. मटियु इंगुव धनियालु शोंठि वीटितो तयारू चेयఁबडिन आवनूनेनु चॆविपोटुलकु तप्पक पोयवलयुननि पॆद्दलु पल्कुदुरु.