भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 573, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 573

ఆంధ్రతాత్పర్యసహితము. ५५५

मारेडु पेद्दवाकुडु पटोलमु चिन्नवाकुडु वीटिनि पालतो सिद्धमुचेसि एनिमिदि नेललु ईयवलयुनु. तोम्मिदव मासमुलो मधुसमु अनन्त क्षीरकाकोलि मनुबाल वीटिनि त्रागवलयुनु. पदियव नेललो शोंठितो काचि चल्लार्चिन पाल्नु त्रागुट श्रेष्ठमु. ईरीतिगाఁ जेसिन गर्भमु पुष्टमै बाध लुपशमिल्लुनु. कुशकाशलु एरंडमु पल्लेरु वीटिवेळ्लनु पाललो पक्वमुचेसि चक्करवेसिकोनि त्रागिन गर्भिणिकि शूललु नशिंचुनु.

गर्भमु निलुचुटकु दुग्धमु.

श्लो. कशेरुशृङ्गाटकजीवनीयपद्मोत्पलैरण्डशतावरीभिः, सिद्धं
पयः शर्करया विमिश्रं संस्थापयेद्गर्भ मुदीर्णशूलम्. १०.
कशेरुशृङ्गाटकपद्मकोत्पलं समुद्गपर्णीमधुकं सशर्करं, सशूल
गर्भस्रुतिपीडिताङ्गना पयोविमिश्रं पयसान्नभुक्पिबेत्. ११.
गर्भे शुष्के तु वातेन बालानां चापि शुष्यतां, सीतामधुक
काश्मर्यैर्हित मुत्थापने पयः. १२. गर्भशोषे त्वामगार्भाः
प्रसहाश्च सदा हिताः.

कसेरुवु शृङ्गाटकमु जीवनीलगणपु औषधमुलु कमलमुलु तेल्लकमलमुलु एरंडमु शतावरि वीटितो सिद्धमुचेसिन पाललो कंडचक्करनु कलिपिकौनि त्रागिन वृद्धिनोंदिन शूलगल गर्भमु निलुचुनु. कसेरुवु शृङ्गाटकमु कमलमुलु मिनुमुलु मधुकमु चक्कर वीटिनिकलिपि सेविंचिन शूललु गर्भस्रावमुलु मुन्नगुनवि नशिंचुनु. वातमुचेत गर्भमु शुष्कंचिनपुडु बालुरकुनु शुष्कत कलुगुनु. अट्टि समयमुल तेने चक्कर गुम्मुडु नीटितो सिद्धमुचेसिन पालु हितकरमु. गर्भशोषमुनन्दु पच्चिगर्भमुलनु तिनुट मंचिदि.


नाभिlepamulu मुन्नगुनवि.

श्लो. पाठा लाङ्गलि सिंहास्य मयूरकजटैः पृथक्, नाभि
वस्तिभगालेपा त्सुखं नारी प्रसूयते. १३. परूषकस्थिरामूल
लेप स्तद्व त्पृथक्पृथक्, वासामूले द्रुतं तद्व त्कटिबद्घे
प्रसूयते. १४. पारायास्तु शिफां योनौ या नारी संप्रधार
येत्, उग्राः प्रसवकाले च सा सुखेन प्रसूयते. १५. तुषाम्बु
परिपिष्टेन मूलेन परिलेपयेत्, लाङ्गल्या श्चरणौ सूते क्षिप्र
मेतेन गर्भिणी. १६. अटरूषकमूलेन नाभिबस्तिभगालेपः कर्तव्यः,
तालतरोरूर्ध्वमूले मुक्तकच्छे प्लुते पुंसां. १७. गृहम्बुना