चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 572, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें554 चक्रदत्त—६२. स्त्रीरोगाधिकारमु.
नदनि दीनिनि अश्विनीदेवतलु निर्मिंचिरि. अर्शलु कुष्ठरोगमुलु पाम दद्रुवु विचर्चिक मुन्नगुवानिनि पोगोट्टुटकु ईक्षारतैल मुत्तममु.
इट्लु चक्रदत्तयंदु योनिरोगाधिकार प्रकरणमु मुगिसेनु.
६२. स्त्रीरोगाधिकारमु..
गर्भहितमुलगु नुपायमुलु.
श्लो. मधुकं शाकबीजं च पयसा सुरदारु च. १. अश्मंतकः कृष्णतिलास्ताम्रवल्ली शतावरी, वृक्षादनी वयस्या च तथैवोत्पलशारिबा. २. अनंता शारिबा रास्ना पद्मा मधुक मेव च, बृहतीद्वय काश्मर्य क्षीरिशृंगास्त्वचो घृतम्. ३. पृथक्पर्णी बला शिग्रु श्वदंष्ट्रा मधुयष्टिका, शृंगाटकं बिसं द्राक्षा कशेरु मधुकं सिता. ४. मासेषु सप्तयोगा स्स्युः अर्धश्लोकास्तु सप्तसु, यथाक्रमं प्रयोक्तव्या गर्भस्रावे पयोन्विताः. ५. कपित्थबिल्व बृहती पटोलेक्षु निदिग्धिकाः, मूलानि क्षीरसिद्धानि दापये द्भिषगष्टमे. ६. नवमे मधुकानंता पयस्या शारिबा पिबेत्, पयस्तु दशमे शुंठ्या शृतशीतं प्रशस्यते. ७. सक्षीरा वाहिता शुंठी मधुकं देवदारु च, एव माप्यायते गर्भ स्तीव्रा रुक् चोपशाम्यति. ८. कुशकाशोरुबूकानां मूलै र्गोक्षुरकस्य च, शृतं दुग्धं सितायुक्तं गर्भिण्याः शूलनुत्परं. ९.
(१) मधुकमु शाकबीजमु क्षीरकाकोलि देवदारुवुलुनु, (२) आरे, नल्लनूगु मंजिष्ठ शतावरियुनु, (३) तिप्पतीगे क्षीरकाकोलि कमलमुलु मनुबाल आनंतमूलमु, (४) अनंतमूलमु मनुबाल सन्नरास्न कमलमु मधुकमुलुनु (५) वाकुडुगुम्मुलु क्षीरविदारि लवंगपुपट्ट शृंगमु नेयियुनु, (६) पृथक्पर्णि मुत्तुवपुलगमु मुनग पल्लेरु यष्टिमधुकमुनु, (७) शृंगाटकमु (दुप्पगड्ड) तामरतूडु द्राक्ष कसेरुवु मधुकमु मधुशर्करयुनु ईयेडु योगमुलनु एडुनेललु क्रममुगा पालतो कलिपि गर्भस्रावमुनं दुपयोगिंपवलयुनु. वेलग