चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 592, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें572 चक्रदत्त—६३. बालरोगाधिकारमु.
प्रथमवर्ष मासदिनमुलोनि ग्रहपीडलु.
श्लो. प्रथमे दिवसे मासे वर्षे वा गृह्णाति नन्दना नाम मातृका, तया गृहीतमात्रेण प्रथमं भवति ज्वरः। अशुभं शब्दं मुञ्चति जृम्भारं च करोति स्तन्यं न गृह्णाति, बलिं तस्य प्रवक्ष्यामि येन संपद्यते शुभं। नद्युभयतटमृत्तिकां गृहीत्वा पुत्तलिकां कृत्वा शुक्लोदनं शुक्लपुष्पं शुक्लसप्तध्वजाः सप्तप्रदीपाः सप्तस्वस्तिकाः सप्तवटकाः सप्तशष्कुलिकाः जम्बुलिकाः सप्तमुष्टिकाः गन्धं पुष्पं ताम्बूलं मत्स्यं मांसं सुरा मद्र्गभक्तं च पूर्वस्यां दिशि चतुष्पथे मध्याह्ने बलि र्देयः। ततोऽश्वत्थपत्रं कुम्भे प्रक्षिप्य शान्त्युदकेन स्नापयेत्। रसोनसिद्धार्थकमेष शृङ्ग निम्बपत्रशिवनिर्माल्यै र्बालकं धूपयेत्। ॐ नमो नारायणाय अमुकस्य व्याधिं हनहनमुञ्चमुञ्च ह्रीं फट् स्वाहा, एवं दिनत्रयं बलिं दत्त्वा चतुर्थदिवसे ब्राह्मणं भोजयेत्ततः संपद्यते शुभम्. 89.
तोलियेडु तोलिमासमु तोलिदिनमुनन्दु बालुनि मातृकयनु ग्रहमु कबळिंचुनु. ग्रहमु आवेषिंचिन मात्रान ज्वरमुवच्चुनु. एड्चुनु. आवुलिंचुनु. पालुप्रागडु. ईरोगमु शांतिंचुटकु बलिनिचेप्पुचुन्नानु. एटिकि रुप्रक्कलनुन्नमट्टिनि तेच्चिबॊम्मनु चेसि तॆल्ल अन्नमु तॆल्लनिपूवुलु तॆल्लनियेडुजंडालु एडुदीपमुलु एडुस्वस्तिक्लु एडुवटकमुलु एडुचक्किलमुलु एडुनेरेडुपंड्लु गंधमु पूल तांबूलमु मत्स्यमुलु मांसमु कल्लु तीसिकॊनिपोयि तूर्पुदिक्कुन नाल्गु प्रक्कलु गलसिन त्रोवलो बलिवेयवलयुनु. पिम्मट राविआकुनु कुंभमलोनुंचि शांत्युदकमुतो स्नानमुनु चेयिंपवलयुनु. उळ्ळि आकुलु मेककॊम्मुलु वेपाकुलु गंगजलेरु वीटितो पॊगवेसि ॐ नमो नारायणाय यनु मंत्रमुतो मूडुरोजुलु बलीइयवलयुनु.
रॆंडवयेडु.
श्लो. द्वितीये दिवसे मासे वर्षेवा गृह्णाति सुनन्दा नाम मातृका, तया गृहीतमात्रेण प्रथमं भवति ज्वरः चक्षु रुन्मीलयति गात्र मुद्वेजयति न शेते क्रन्दति स्तन्यं न गृह्णाति आ